ارزيابي همبستگي فنوتيپي ژنوتيپي صفات آگرومورفولوژيكي با عملكرد و زودرسي در گونه‌هاي تتراپلوييد پنبه

Evaluation of genotypic and phenotypic correlation with yield and earliness in tetraploid species cotton

عملكرد پنبه از پارامترهاي كمي است كه به وسيله ژن‌‌هاي متعدد كنترل مي شود. افزايش عملكرد پنبه فاكتور مهمي است كه تحت تاثير فاكتورهاي ژنتيكي و محيطي قرار مي گيرند. شناخت عوامل موثر بر عملكرد و زودرسي، و تاثيرات ژنتيكي و محيطي آن مي تواند در اصلاح ارقام جديد موثر باشد. در اين تحقيق 20 ژنوتيپ پنبه از گونه‌‌هاي زراعي هيرستوم و باربادنس در قالب طرح بلوك‌‌هاي كامل تصادفي در سال 1392 مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه رقم بختگان با 6/68 گرم و برگ پهن برگ قرمز با 6/74 گرم سنگين ترين وزن يك غوزه را داشتند و ارقام گيزا با 105/9گرم و ترمز 14 با 108/3 گرم و بار بادنس 111/5گرم (همگي از گونه باربادنس) داراي سبك ترين وزن سي غوزه بودند. بين عملكرد با صفات تعداد شاخه رويا (0/64)، طول بلندترين شاخه رويا (0/44) و وزن 30 غوزه (0/45) همبستگي ژنوتيپي مثبت و معني‌داري در سطح يك درصد وجود داشت. همچنين عملكرد با ارتفاع و تعداد شاخه زايا همبستگي منفي و معني‌ دار داشت (به‌ترتيب 0/47- و 0/50-). همبستگي ژنوتيپي مثبت و معني دار بين زودرسي با تعداد شاخه زايا (1/01)، طول شاخه زايا (0/61) و تعداد غوزه (0/58) مشاهده گرديد. در ضمن زودرسي با صفات ارتفاع (1/01-)، تعداد شاخه رويا (0/56)، طول بلندترين شاخه رويا (0/34-)، وزن 30 غوزه (0/28-) و عملكرد (0/46-) همبستگي ژنوتيپي منفي معني ‌دار نشان داد. بيشترين عملكرد مربوط به ژنوتيپ‌‌هاي سپيد (1862 كيلوگرم در پلات)، بختگان (2025)، خرداد (2330)، سيلند (1912)، سوپراكرا (2200)، تابلاديلا (1965) و چكوروبا (1933) بوده است.