تأمّلي بر «سوژه» ژاك لَكان در بستر «زبان» دگرديسي و يا تكامل زبان؟

فلسفه روانكاويِ ژاك لَكان (Jacques Lacan) بسياري از حيطه‌هاي زيستي-اِدراكيِ انسان را در قلمرو روانكاوي تحت تأثير قرار داده و به پرسش‌هاي بي‌شماري در قالب زبان، گفتار و ساختارِ ناخودآگاه در قالب بحث‌هايِ روانكاوي، ادلّه كامل و كافي ارائه كرده است. لَكان، فيلسوف و روانكاو فرانسوي، توانسته است مسئله هستي زبان، گفتار و ناخودآگاه را در قالب عناصري همچون هذيانِ بيماران روان‌نژند (نِوروتيك)، پارادوكسِ غير، سوژه، استعاره پدري، موجّهات (modales)، ميلِ دروني (désir)، شيء مطلوب (objet) را مطرح كند تا پاسخي به برخي معمّاهاي فلسفي-روانكاوي ارائه دهد. كُليّت مفاهيم لَكان در يك زنجيره به هم متصل بوده و بعضاً به اِبهام و غامض بودن ياد مي‌شود. نزد وي، نشانه‌ها (ي بيماري) مي‌توانند حاملِ معنا باشند. اين نشانه‌ها براي خود داراي زبان نظام‌مند و ساختار پيچيده هستند. از سوي ديگر «ساختارِ» لَكان يك ساختار بين‌ذهنيّتي است كه با مجموعه­ اي از واقعيّات رواني-پنهانيِ سوژه سروكار دارد. در اين مقاله تلاش بر اين است تا با گذر از عناصر، مولّفه‌ها و تبيين جايگاه ساختارگرايي، زبان­شناسي و روانكاوي نزد لَكان، برداشت‌هاي وي از زبان، معنا و گفتار را در زنجيره‌هاي «معنايي»، «نشانه ­اي» و «دالّ‌ها» نمايان كرده و نقش فلسفه را در تعريف روانكاوي وي نشان دهيم.