بررسي نقش عوامل ساختاري در ظهور چشمه‌هاي منطقه كارستي ايذه با استفاده از سنجش از دور و GIS

از عوامل مؤثر در ايجاد و گسترش كارست مي­توان به سنگ ­شناسي، توپوگرافي، ميزان نزولات، سطوح ناپيوستگي و زمين ­شناسي ساختماني اشاره نمود. زمين‌شناسي ساختماني يك ناحيه با مشخص كردن مسيرهاي جريان كلي در آبخوان و توسعه انحلالي مسيرهاي جريان، نقش عمده ­اي در تعيين رفتار سيستم جريان آب زيرزميني در پهنه‌هاي كارستي ايفا مي­ كند. در اين پژوهش نقش عوامل ساختاري در ظهور چشمه ­ها در منطقه ايذه مورد بررسي قرار گرفته است. بدين منظور ابتدا مبادرت به تهيه لايه ­هاي اطلاعاتي عناصر تكتونيكي، خطواره ­ها، شيب و پتانسيل كارست شدگي با استفاده از نقشه ­هاي توپوگرافي، زمين­ شناسي، بررسي عكس ­هاي هوايي و پردازش تصاوير ماهواره ­اي شد. لايه­ هاي اطلاعاتي در محيط سامانه اطلاعات جغرافيايي (GIS) با لايه چشمه­ ها همبستگي داده شد و مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. نتايج نشان داد تمركز چشمه ­ها در رده­ هاي پايين شيب توپوگرافي (18-7 درجه) و­ ارتفاع (491- 941 متر) بيشتر است. بيشترين تعداد چشمه­ ها در لايه ­هايي با شيب­ كم و در سازند آهكي آسماري مي­ باشد. ارتباط نزديكي بين عناصر تكتونيكي با فراواني چشمه­ ها وجود دارد به­ طوري كه چشمه­ ها در فاصله0 تا 2389 متري از عناصر تكتونيكي و در اطراف گسل ­هاي با طول 3 تا 9 كيلومتر مي­باشد. شيب يال­ هاي ساختارهاي چين­ خورده به گونه ­اي است كه باعث هدايت جريان آب به سمت سازندهاي مجاور مي ­گردد، بنابراين رخنمون بسياري از منابع آبي مجاور، نشأت گرفته از اين ساختارها مي ­­باشد. اين روابط نشانگر نقش بارز عناصر تكتونيكي و لزوم توجه به آن­ها در بررسي استعداد منابع و انتقال آب­ هاي زيرزميني در مناطق كارستيك مي ­باشد.