افسانه هاي عاشقانة ايراني در هزار و يك شب؛ داستان اردشير و حيات النفوس

پژوهشگران در واكاوي هاي علمي خود دربارۀ كتاب هزار و يك شب، به قراين چشمگيري در خصوص وابستگي هزار و يك شب به فرهنگ ايراني دست يافته اند كه مانعي بر انتساب كامل اين كتاب به فرهنگ عربي است. در همين راستا، در اين پژوهش با در نظر گرفتن يكي از داستانهاي هزار و يك شب با نام اردشير و حيات النفوس، به عنوان نمونه، به بررسي ويژگي هاي خاص افسانه هاي عاشقانة ايراني در كتاب الف ليلة و ليله پرداخته ايم. هدف از اين پژوهش بررسي ارتباط هزار و يك شب با فرهنگ و ادبيات ايراني و اثبات منشأ و خواستگاه ايراني برخي از داستان هاي اين كتاب است كه در بحث سرچشمه و زادگاه كتاب هزار و يك شب اهميت مي يابد. اين پژوهش به شيوۀ كتابخانه اي و از طريق تحليل داستان اردشير و حيات النفوس، بر اساس ويژگي هاي خاص افسانه هاي ايراني انجام پذيرفته است. نتايج به دست آمده نشانگر اين است كه اين افسانه كه روايت هايي شفاهي و كتبي نيز از آن در ادبيات فارسي وجود دارد، شامل بن مايه هاي اصلي و تكرارپذير در افسانه هاي ايراني همچون عاشق شدن غيابي، سفر، حضور واسطه، فعال بودن عاشق و معشوق و پايبندي به اصول اخلاقي است؛ اين مضامين در ساير بخشهاي ادبيات داستاني ايران نيز مصداق مي يابد.