بررسي عوامل نهادي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، زيست‌محيطي و حقوقي مؤثر بر مديريت آب زيرزميني در مزرعه (مطالعه موردي: تجربه كنيا)

افزايش تقاضا براي منابع آب، به‌دلايل مختلف از جمله افزايش تقاضا براي مواد غذايي، منجر به برداشت بيش از حد از منابع آب در تمام دنيا شده است. كشور ايران نيز از اين امر مستثني نبوده و با توجه به وضعيت خاص اقليمي و قرار گرفتن در منطقه خشك جهان با بارندگي كمتر از متوسط جهاني و بالا بودن ميزان تبخير و محدوديت عرضه منابع آب در كشور، احتمال بروز بحران‌هاي اجتماعي ناشي از به خطر افتادن امنيت آبي وجود دارد. از طرف ديگر، مديريت منابع آب در كشور بيشتر به‌دنبال حل مسئله آب از طريق مسائل فني-مهندسي، انتقال آب، سد سازي و پروژه‌هاي سازه‌اي بوده است. اين در حالي است كه مشكل اصلي منابع آب در كشور، وجود سيستم مديريتي ناكارآمد است. هدف از مطالعه حاضر، بررسي تجربه كشور كنيا در مديريت منابع آب زيرزميني در سطح كلان، حوضه آبريز و سطح مزرعه مي‎باشد. براي اين منظور، عوامل نهادي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، زيست‌محيطي و حقوقي مؤثر بر مديريت آب زيرزميني در كشور كنيا مورد مطالعه قرار گرفت. نتايج اين مطالعه نشان مي‌دهد كه كشور كنيا اقدامات مديريتي فراواني در حوزه‌هاي مورد بررسي انجام داده است و نتايج خوبي نيز در برداشته است. برخي از اين اقدامات و توصيه‌هاي سياستي كه براي ايران ضروري به نظر مي‌رسد عباتند از: اصلاح و تدوين قوانين، مشاركت كشاورزان در مديريت، تمركز زدايي از مديريت، دريافت بازخوردهاي مديريتي از سطح مزرعه و حوضه آبخيز، شيوه‌هاي جديد و كارآمد آبياري و ايجاد تشكل‌هاي مردم نهاد براي مديريت آب در سطح حوضه آبخيز و مزرعه