نقش اخلاق در تعالي حقوق شهروندي

علم اخلاق و علم حقوق هر دو از علوم مهم انساني است كه شباهت شان در اين است كه هر دو مربوط به كارهاي اختياري انسان هستند و از جمله تفاوت هاي مهم شان در اين است كه علم اخلاق در صدد تضمين سعادت اخروي بوده و خلوص نيت در آن ضرورت دارد و به همين جهت داراي ضمانت دروني است در حالي كه علم حقوق تنها در صدد تضمين سعادت دنيوي بوده و خلوص نيت در آن شرط نيست و ضمانتش نيز بيروني است. بنابراين تكاليف و حقوق زمامداران و شهروندان تنها قلمرويي محدود به همين دنياي مادي دارند و اگر كسي بخواهد برد اين قلمرو را ماندگار و جاودان كند تنها راهش اين است كه حقوق را در ذيل اخلاق قرار دهد يعني تكاليف و حقوقش را براي رضاي خدا انجام دهد و يا استيفا كند، بدين¬سان حقوق نيز مي¬تواند علاوه بر تأمين سعادت دنيوي سعادت اخروي وي را نيز تضمين كند. در اين مقاله بعد از تعريف اين دو علم و بيان شباهت¬ها و تفاوت¬هاي آنها اين راه (= راه تعالي و تكامل حقوق شهروندي از طريق اخلاق) را به روش توصيفي - تحليلي تبيين كرده¬ايم.