زيبايي‌شناسي شرواهاي فايز دشتي

ادبيات عامه‌ي هر سرزمين آيينه‌ي ذوق و هنر، معرف خُلق و خوي مردم و وسيله‌ي خوبي در راه شناخت خصوصيات آن ملت است. در گستردگي اين قلمرو زيبا و از دل برآمده، بي‌گمان وقتي صحبت از دوبيتي مي‌شود، پس از باباطاهر، زاير محمدعلي متخلص به «فايز دشتي» اين بخت توام با هوشمندي را داشته كه نامش در سُرايش ترانه‌هاي شورانگيز، جاويدان بماند. شاعر محبوبي كه محبوبيت او در دل مردمان جنوب، مرهون تصويرهاي تازه و گاه منحصر به فردي است كه در قالب تشبيه و استعاره در شعر او ديده مي‌شود. فايز، شاعري مردمي است؛ نه از آن رو كه سرايندة شعرهاي اجتماعي‌سياسي است؛ بلكه بدان جهت كه بر بستر احساس و عواطف مردم تا آستانة افسانه‌ها پيش مي‌رود. مقاله‌ي حاضر با هدف معرفي هر چه بيشتر اين شروه‌سُراي جنوبي ارزشمند به جامعه علمي و ادبي، با روش تحليلي‌توصيفي بر اساس منابع كتابخانه‌اي با بررسي شرواهاي فايز از منظر زيبايي‌شناسي، قريحه‌ي شاعري و زيبايي اشعارش را به مخاطبين نشان داده و نتيجه گرفته كه دليل اصلي ماندگاري اشعار اين شاعر، افزون بر مضمون اشعار، مرهون مولفه‌هاي زيبايي‌شناسي اين اشعار است كه نشان دهنده آگاهي دقيق شاعر بر اين مولفه‌ها و ورزيدگي وي در به كارگيري دقيق و صحيح آن‌هاست. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه به كارگيري درصد بالايي از تصاوير خيال افزون بر مهارت شاعر در ايجاد تخيل شاعرانه و به اشتراك گذاشتن اين تخيل با مخاطبان شعرش، از تسلط او بر مفاهيم و واژگان زبان فارسي و شناخت ارايه‌هاي بديعي شعر فارسي حكايت دارد.