استفاده از امكانات رايانه اي در مطالعات ادبي (ايجاد پايگاه اطلاعاتي دستنويس هاي مصوّر)

كتاب آرايي سنّتي ديرينه است كه پيشينۀ آن به قبل از اسلام برمي گردد. با سرودن شاهنامه و داستان هاي پهلواني، نگارگري داستان هاي آن نيز گسترش يافت. امروزه امكانات فني و دسترسي به نسخ خطي به صورت آنلاين اين امكان را فراهم مي آورد كه نسخ خطي مربوط به يك دوره يا يك كتاب را گردآوري و سازمان دهي كنيم. مراحل كار مي تواند به اين شرح باشد كه ابتدا مقدمات گردآوري نسخه ها و مشخص كردن نگاره هاي آن ها از طريق ايجاد كاربرگ هايي فراهم شود كه بتواند مشخصات كامل و جزييات اطلاعات مربوط به نسخه ها را از يك طرف و نگاره هاي متعلق به نسخه ها را از طرفي ديگر به صورتي روشن در اختيار ما قرار دهد. در اين مرحله ده ها نسخه شناسايي و اطلاعات لازم به كاربرگ ها (برگه حاوي اطلات و مشخصات كمي و كيفي نسخه ها و نگاره ها) وارد مي-شود. مرحلة دوم طرح تهيه برنامه رايانه اي با امكان جستجوهاي متعدد و قابليت هاي پژوهشي است. مرحله سوم و پاياني بررسي فني و تجزيه و تحليل داده هاي اين گنجينه است. ثبت هر نسخه اطلاعاتي دربارۀ مشخصات كمّي و كيفي نسخه از آن جمله محلّ نگهداري، كاتب، نوع خط، تاريخ، كميّت نسخه و تعداد نگاره ها را نشان مي دهد. ثبت نگاره ها نيز اطلاعاتي از قبيل نام نگارگر، زمان و مكان نگارگري، سبك و ... را شامل مي شود كه همۀ اين اطلاعات در كاربرگ ها طبقه بندي مي شود. به اين ترتيب بانك اطلاعاتي آنلايني فراهم مي شود كه مي تواند هم به لحاظ ادبي و هم به لحاظ وجوه هنري، اطلاعاتي دربارۀ كيفيّت و كميّت نگاره هاي متون ادبي در اختيار همگان در سراسر دنيا قرار دهد. از اين طريق مي توان به جمع آوري دستنويس ها و نگاره هاي هر اثر پرداخت كه در پايان به تهيه گنجينه اي بزرگ از نسخه هاي خطي متون ادبي و نگاره هاي آن منتهي مي شود و مي تواند به خوبي معرّف فرهنگ و هنر ايراني باشد.