ديوان نويافتۀ ملك‎الشّعرا بهار

محمّدتقي بهار، شاعر پرآوازۀ سدۀ اخير و يكي از بزرگان ادبيّات ايران به شمار مي‌رود. مقالات و كتاب‌هاي گوناگوني در باب اشعار و انديشه‌هاي وي نوشته شده است. در تمام اين نوشته‌ها، يكي از اصلي‌ترين منابع مورد استفاده، ديوان ملك‎الشّعرا بوده است. دو چاپ اصلي از ديوان وي موجود است: چاپ اميركبير و چاپ توس. از اين ميان، چاپ توس به سبب تأخّر زماني، به نسبت دربردارندۀ اشعار بيشتري است. با اين همه، نسخه‌اي از ديوان ملك‎الشّعرا موجود است كه در طول شصت سال به همّت محمود فرّخ گردآوري شده و تاكنون ناشناخته باقي مانده بود. اين نسخه با ديوان‌هاي چاپي بهار بسيار متفاوت است و علاوه بر تفاوت ضبط‌ها، حدود 3500 بيت افزون‌تر از آن‌ها دارد. ما در اين نوشتار به معرّفي و بررسي اين نسخۀ منحصر به فرد پرداخته‌ايم و نمونه‌اي از تفاوت‌هاي آن را با ديوان‌هاي چاپي ذكر كرده‌ايم.