تاثير شرايط مزرعه اي و درون شيشه اي بر كميت و كيفيت مواد موثره گياه دارويي شنبليله

امروزه طيف وسيعي از متابوليت هاي ثانويه گياهان دارويي براي تهيه دارو هاي سنتي و شيميايي مورد استفاده قرار مي گيرد. ميزان مواد موثره گياهان تحت تاثير شرايط مختلف زيست محيطي القاء شده و از نظر ژنتيكي تحت كنترل مي باشد. شنبليله يا شنبليد با نام علمى(.Trigonella foenum-graecum L) از تيرهFabaceae ، گياهى علفى و يك ساله است. ريشه، دانه و اندام هوايي آن از لحاظ ميزان متابوليت هاى ثانويه بسيار غنى بوده و داراى ساپونين هاي استروئيدي مختلف مانند ديوسژنين يا موژنين، تيكوژنين، تريگونلين و غيره است. با توجه به اهميت اقتصادي متابوليت‎هاي گياهي و افزايش تقاضا، محققين به ‎دنبال روش‎هايي به منظور توليد هرچه بيشتر اين تركيبات هستند. گياهان رشد يافته در شرايط مزرعه اي مختلف داراي طيف وسيعي از تركيبات مختلف زيستي بوده كه توليد و تجمع آنها در گياه با كاربرد ميكروارگانيسم ها، كودهاي زيستي ، غيرزيستي و ...دستخوش تغيير مي شود. استفاده از روش كشت درون شيشه اي با كاربرد تنظيم كننده هاي رشد مختلف، تنش هاي غيرزيستي و محيط كشت مناسب مي تواند موجب تسريع در توليد قابل توجه مواد موثره نسبت به شرايط مزرعه اي گردد. به نظر مي رسد كه با توجه به عدم وجود آب و خاك كافي و مناسب براي كشاورزي در كشور و كاربرد روز افزون دارو هاي گياهي در درمان بيماري هاي مختلف كشت درون شيشه اي مقرون به صرفه تر باشد.