تحليل عناصر و ابعاد حقيقتِ چندبعدي اجتماعي-معرفتي «جريان» بهمثابه موضوع دانش «جريانشناسي»

جريان‌شناسي مفهومي نوپديد در دهه‌هاي اخير فضاي فكري، فرهنگي و سياسي ايران است. هرچند «جريان‌شناسي» به دليل ادبيات پرنفوذ، كارآمد و بافايده‌اش، رونق فراواني يافته و اين مفهوم با قيدها و پسوندهاي مختلف «فكري»، «فرهنگي»، «سياسي» و... رواج يافته، اما به دليل حاكم نبودن انضباط علمي و روش‌شناسانه بر اين مباحث، تشتت آراء و درهم‌ريختگي معرفتي را در اين حوزه به دنبال داشته است؛ چراكه انديشوران هر يك با گرايش‌هاي فكري و دغدغه‌هاي فرهنگي و جهت‌گيري‌هاي سياسي خاص خود و بر اساس الگوي نظري پذيرفته شده خود، به مقوله‌بندي انديشه‌ها و طبقه‌بندي كنش‌گران فرهنگي و توضيح پديده‌هاي تاريخي، فكري و اجتماعي مي‌پردازند و در اين ميان، حتي در يك تعريف واحد از «جريان» اتفاق نظر وجود ندارد. ازاين‌رو براي رهايي از اين تشتت‌ها و سوءتفاهم‌ها، لازم است چارچوب نظري مشخصي براي اين مباحث ارائه شود. اين مقاله در تلاش است تا جريان‌شناسي را به‌مثابه يك دانش و علم (و نه يك‌سري مباحث ژورناليستي) معرفي كند كه موضوع اين دانش، «جريان» است. با توجه به مباني حكمت اسلامي كه تعريف دانش را به موضوع آن مي‌داند، براي تثبيت هويت دانشي «جريان‌شناسي» لازم است موضوع آن به درستي تنقيح و معرفي شده و ابعاد و عناصر آن تحليل شوند. از اين رو عناصر و ابعاد «جريان» معرفي مي‌شود.