ارزيابي حق بر آزادي تجمعات مسالمت آميز در متمم قانون اساسي مشروطه با تكيه بر ميثاق حقوق مدني و سياسي

بي‌ترديد درج حق بر آزادي تجمعات مسالمت‌آميز، به عنوان اصلي مترقي در متمم قانون اساسي مشروطه در كنار حقوق و آزادي‌هاي مصرح ديگر در آن قانون، در زمان خود، نويد بخش آغاز حركتي نو و رو به جلو براي ملت ايران بود. اين آزادي كه در قالب تقسيم بندي آيزا برلين از آزادي‌ها، مي‌توان آن را در زمره آزادي‌هاي منفي دانست، يعني آزادي‌هايي كه تعهد دولت‌ها در مقابل دارندگان آن در اغلب موارد از جنس ترك فعل و يا به عبارتي عدم مداخله است، به روايت اسناد بين‌المللي و آثار حقوقدانان، يكي از شيوه‌هاي بيان انديشه تلقي گرديده و در نتيجه در قلمرو حق آزادي انديشه و بيان نيز قرار مي‌گيرد. حقي كه براي تشكيل يك جامعه دموكراتيك امري حياتي و ضروري تلقي مي‌گردد. از اين رو شايسته ديديم كه ابعاد اصل 21 متمم را با توجه به اسناد بين‌المللي معيار و منقح در اين زمينه همچون اعلاميه جهاني حقوق بشر و بالاخص ميثاق حقوق مدني سياسي مورد مطالعه تطبيقي قرار داده تا از اين طريق به جهات مثبت و منفي اصل مذكور پي ببريم. بدين منظور در ابتدا به تعيين مفهومي كلي براي اين آزادي با توجه به اسناد بين‌المللي مربوطه خواهيم پرداخت و پس از آن به سراغ اصل مندرج در متمم قانون اساسي رفته تا ميزان همخواني آن را با معايير بين‌المللي در اين زمينه، در يابيم.