نقش عوامل انساني بر ميزان تغييرات رودخانه ي كنجانچم در اثر سيلاب شديد سال 1394 ايلام

سيلاب هاي شديد يكي از فاجعه بارترين حوادث طبيعي محسوب شده كه مي توانند منجر به تغييرات مورفولوژيكي قابل توجهي ناشي از فرسايش و فرآيند رسوب گذاري در چشم انداز منطقه شوند. تجاوز انسان ها به حدود بستر و حريم رودخانه ها عموما باعث ايجاد تغييرات گسترده در ريخت و وضعيت هندسي رودخانه ها مي گردد. اين مقاله با هدف بررسي نقش عوامل انساني در تغييرات بستر حوضه ي آبخيز كنجانچم بر اثر سيلاب شديد سال 94 ايلام مي پردازد. بدين منظور ابتدا رودخانه هاي بالادست كنجانچم در مقياس بازه مورد بررسي قرار گرفته و تغييرات عرضي آن با استفاده از تصاوير ماهواره اي IRS و تصاوير گوگل ارث با بازه ي زماني قبل و بعد سيلاب برآورد گرديد و با استفاده از پيمايش ميداني علاوه بر تعيين بازه ها از نظر وضعيت حفاظت شدگي، تمامي عوامل انساني در مسير بازه-هاي مورد مطالعه شناسايي شده و به صورت يك متغير كمي تعريف شد. در نهايت تاثير عوامل انساني از نظر گسترش عرضي بر بازه-هاي مورد مطالعه مورد ارزيابي قرار گرفت. نتايج نشان داد كه گسترش عرضي در 37 بازه رخ داده كه بيشترين آن(m29) مربوط به بازه ي 13 از رودخانه گل گل و كم ترين آن(m3) مربوط به بازه 30 از رودخانه ي اما است. از طرفي مطالعه درصد عوامل انساني در مسير بازه هاي مورد مطالعه نشان داد در بازه هايي كه با بيشترين تغييرات عرضي همراه بودند(13،12و 14) هيچ عارضه ي انساني وجود نداشته و در بازه ها ي4 از رودخانه ي گل گل و بازه ي30 رودخانه اما كه كم ترين گسترش عرضي را داشتند عوامل انساني به ترتيب در طول 35٪ و 47٪ بازه هاي ذكر شده قرار داشتند.