بررسي جايگاه حقوق شهروندي در نظام تعليم و تربيت ايران و ارائه پيشنهادي براي پداگوژي مناسب با اين موضوع: پداگوژي ديالوجيك

پژوهش حاضر هدفي دوگانه را در پيش دارد؛ نخست در پي واكاوي جايگاه حقوق شهروندي در نظام تعليم و تربيت ايران است و سپس مي-خواهد براي آموزش حقوق شهروندي پداگوژي اي مناسب پيشنهاد دهد. به منظور تبيين جايگاه حقوق شهروندي در نظام تعليم و تربيت ايران، ابتدا مؤلفه هاي حقوق شهروندي از سندهاي فرادستي همچون قانون اساسي و منشور حقوق شهروندي (1395) استخراج شده و سپس در جست و جوي اين مؤلفه ها در سند تحول بنيادين آموزش و پرورش، به مثابه نماينده اين نظام تعليم و تربيت برآمده است. يافته هاي اين تحقيق از جايگاه برجسته حقوق شهروندي در سند تحول بنيادين آموزش و پرورش ايران حكايت دارد، به گونه اي كه بيشتر مؤلفه هاي حقوق شهروندي موجود در سندهاي فرادستي در سند تحول بنيادين آموزش و پرورش نيز ديده مي شود. مؤلفه هاي حقوق شهروندي استنتاج شده در سند تحول عبارت است از: حق آموزش و پرورش، حقوق برابر، حق مشاركت (سياسي و اجتماعي)، حق كرامت و برابري انسان ها، حق دادخواهي، حق سلامت و كيفيت زندگي، حق دسترسي به فضاي مجازي (و فناوري هاي ارتباطي)، حق دسترسي به اطلاعات، حق اقتدار ملي، حق اشتغال، حق رفاه و تأمين اجتماعي، حق محيط زيست سالم و توسعه پايدار، حق دسترسي و مشاركت، حق پژوهش و حق تشكل، تجمع و راه پيمايي. با اين حال اين جايگاه برجسته در عمل نتوانسته به آموزش حقوق شهروندي بينجامد و در نتيجه آموزش حقوق شهروندي در نظام تعليم و تربيت ايران از كاركرد و نقش برخوردار نيست كه اين موضوع از ساختار مونولوجيك و تمركزگراي نظام آموزش و پرورش ايران برمي خيزد. در پيوند با هدف دوم، پداگوژي مناسب براي آموزش حقوق شهروندي، پداگوژي ديالوجيك دانسته شده است، زيرا اين دو هم جنس اند.