نسبت‌شناسي بازاريابي ارشادي و اغوايي

یكی از حوزه‌های اقتصاد كه نقش بسزایی در نظام اقتصادی جامعه دارد بازاریابی است. مدل‌ها و اصول حاكم بر بازاریابی كنونی در جامعه­ ما كه برگرفته از مدل‌های توسعه یافته در نظام كاپیتالیسم است قطعاً نمی‌تواند با نرم­افزار اداره جامعه­ اسلامی سازگاری داشته باشد. از این رو، ضرورت تبیین و باز تعریف قواعد و مؤلفه‌های بازاریابی بر اساس مفاهیم پایه ­قرآنی موضوعیت پیدا می‌كند. قرآن به عنوان اصلی‌ترین منبع اسلام، سرشار از مفاهیمی است كه می‌توان از آن‌ها در جهت بومی كردن سیستم اداره­ جامعه­ اسلامی بهره برد. در طیف­شناسی نوین قدرت، قدرت - توان تحمیل اراده­ی خود بر دیگری - به سه طیف «سخت»، «نیمه­سخت» و «نرم» تقسیم می­شود. اگر چه اقتصاد در حوزه­ نیمه­سخت قدرت، طبقه­بندی می­شود؛ اما بازاریابی -به عنوان یكی از زیر بخش‌های مهم اقتصاد- در حوزه­ قدرت نرم قرار می­گیرد. در شكل اعمال قدرت نرم، فرد به اختیار، تحمیل اراده­ دیگری را بر خود می­پذیرد. حوزه­ اختیار به دو بخش ارشاد و اغوا تفكیك می­شود. از این رو با توجه به اینكه در فرایند بازاریابی، كدام بخش وجودی انسان و چگونه هدف قرار گیرد، می‌توان بازاریابی را در دو بخش بازاریابی ارشادی و بازاریابی اغوایی تعریف و تبیین نمود. در این پژوهش با استفاده از روش تئوری­سازی داده­بنیاد به تبیین اصول و مبانی بازاریابی ارشادی در جهت بررسی تطبیقی با بازاریابی اغوایی می­پردازیم.