ديالكتيك ايدئولوژي و واژگان در سبك معارف بهاءولد با تكيه بر گونۀ نوشتاري اثر

بر اساس اصول سبك‌شناسي لايه‌اي، سبك هر اثر از پيوستگي مؤلفه‌هايي چون آوا، واژگان، نحو، بلاغت و ايدئولوژي شكل مي‌گيرد. از ميان اين لايه‌هاي پنج‌گانه، لايۀ واژگاني بدان جهت كه نخستين نمايندۀ ذهن، زبان و انديشۀ گوينده محسوب مي‌شود، از اهميت بالايي برخوردار است. هر نويسنده به فراخور موقعيت و توانايي‌هايش از دايرۀ واژگاني خاصي بهره مي‌برد، كه كلام وي را از ديگر نوشته‌ها و نويسندگان ديگر متمايز مي‌سازد. از سوي ديگر نمود لايۀ واژگاني در نوشته‌هايي كه با عنوان گفتارنوشت و تحت عنوان «معارف» در سنت ادبي و ادبيات عرفاني ما شكل گرفته‌اند از آنجا كه تحت تاثير گونه‌اي خاص از زبان، يعني زبان تخاطب و محاوره هستند، قابل تأمّل و شايان بررسي است. بر همين اساس اين مقاله با در نظر گرفتن شيوۀ خاص بيان در متن معارف، به تبيين و بررسي لايۀ واژگاني معارف بهاءولد كه نخستين كتاب با عنوان معارف است، پرداخته و سبك واژگاني اين اثر را بر مبناي گونۀ نوشتاري آن كه تحت سيطرۀ كلام شفاهي و زبان تخاطب شكل گرفته، مورد مداقه و تحليل قرار داده است و به اين نتيجه دست يافته كه دايرۀ واژگاني بهاءولد در بستر دين و شريعت پا گرفته و با چاشني عرفان و شهود نمو يافته است. رمزگان ساختاري در اين متن در قالب رمزگان شريعت، عرفان ، كلام و كشاورزي قابل دسته‌بندي هستند كه در نهايت منجر به حضور ديالكتيكي واژگان ذهني و حسي، عاميانه و رسمي و شرعي و شهودي در سراسر متن شده است.