ماهيت‌شناسي «امت» در قرآن و سيره علوي در نهج‌البلاغه با رويكرد جامعه شناختي

مقالة حاضر، درصدد ارزيابي مفهوم و كاربرد واژة امت، ضرورت دريافت و كشف معناي اين واژه نسبت به ساير مفاهيم اجتماعي بوده كه به بيان ويژگي‌ها، عناصر سازنده و عوامل فروپاشي آن اشاره مي‌نمايد. واژة امت به عنوان يك مفهوم فراگير در متون و فرهنگ اسلامي منزلت والايي دارد. اين واژه، معناي جامعه شناسي خاص خود را مديون فرهنگ اسلامي مي‌باشد و به وسيله آن به صورت يكي از اساسي‌ترين مفاهيم اجتماعي درآمده است. از اين رو، امّت يكي از مفاهيم اجتماعيست كه داراي بار جامعه شناسي گسترده و داراي مفهومي فراگير و متعهدانه است و براساس ايدئولوژي ويژه اسلامي استوار است. با توجه به اين فرضيه (مفهوم ايدئولوژيكي اسلامي امت)، اين پژوهش به صورت استخراج داده‌ها، يافتن ارتباطات مفهومي ـ پيوندهاي معنايي كه با روش كتابخانه‌اي- اسنادي جمع آوري و تنظيم شده و به بررسي معنا و كاركرد امت در قران و نهج‌البلاغه پرداخته و در نتيجه اثبات مي‌كند، اساس تنظيم روابط در بين افراد امت، دو عامل دين و رهبري الهي است كه در نهايت تأمين سعادت مادي و معنوي افراد امت را به دنبال خواهد داشت.