كانه زايي، ساخت و بافت و خاستگاه كانسار مس با سنگ ميزبان رسوبي حمزه لو، شمال باختر زنجان

كانسار مس حمزه‎لو در پهنه ايران مركزي و در فاصله 70 كيلومتري شمال باختر زنجان قرار دارد. سنگ ميزبان كانه زايي در اين كانسار، واحدهاي ميكروكنگلومرايي و ماسه سنگي خاكستري رنگ داراي مواد آلي متعلق به سازند قرمز بالايي است. ماسه سنگ ها از نوع فلدسپاتيك ليت آرنايت و به ميزان كم‎تر از نوع ليت آرنايت بوده و از نظر جايگاه تكتونيكي متعلق به حاشيه‌هاي فعال قاره‌اي و حوضه‌هاي فورلندي هستند. كانه زايي مس در كانسار حمزه‎لو اغلب در اطراف و درون قطعات فسيل هاي گياهي و به شكل سولفيدهاي دانه پراكنده، لامينه اي و عدسي‎شكل تشكيل شده است. كانه‎زايي در اين كانسار در دو بخش شمالي و جنوبي منطقه به-ترتيب با ستبراي 1/5 و 4 متر و گستردگي طولي 200 و 1000 متر رخ داده است. در افق هاي كانه‌دار، سه پهنه‎ قرمز اكسيدان، پهنه شسته شده و پهنه احيايي كانه دار قابل تشخيص است. پهنه قرمز اكسيدان در پايين و بالاي افق هاي كانه دار، پهنه شسته شده در مركز و پهنه احيايي كانه دار در بخش پايين پهنه شسته شده قرار دارند. مطالعات كانه نگاري مقاطع نازك- صيقلي تهيه شده از پهنه احيايي كانه دار و نتايج آناليزهاي EPMA نشان مي¬دهد كالكوسيت و پيريت كاني‎شناسي اصلي ماده معدني را در كانسار حمزه‎لو تشكيل مي‏دهند. مالاكيت، آزوريت، كووليت، آتاكاميت، گوتيت و هماتيت در اثر فرآيندهاي برون زاد تشكيل شده اند. براساس اين مطالعات، بافت ماده معدني در كانسار حمزه‏لو از نوع دانه‎پراكنده، سيمان بين دانه اي، لامينه اي، شبه لامينه اي، عدسي-شكل، فرامبوئيدال و جانشيني مي‎باشد. با توجه به ويژگي هايي مانند محيط تكتونيكي، محيط تشكيل، سنگ ميزبان، وجود آثار و بقاياي فسيل هاي گياهي، ژئومتري، بافت و كاني شناسي ماده معدني و دگرساني، كانسار حمزه‎لو در دسته كانسارهاي مس رسوبي تيپ Redbed قرار گرفته و از اين نظر قابل مقايسه با ديگر كانسارهاي مس رسوبي تيپ Redbed در منطقه ماه نشان مي باشد. اين كانسارها، ارتباط فضايي نزديكي با واحدهاي تبخيري و گنبدهاي نمكي موجود در سازند قرمز بالايي دارند كه مي بايست در مطالعات اكتشافي مورد توجه قرار گيرد.