نقش پيريت فرامبوئيدال در تعيين ژنز كانسارهاي رسوبي‌

تشكيل پيريت‌هاي فرامبوئيد امري رايج در رسوبات دريايي و سنگ‌هاي رسوبي حاوي مواد آلي است، همچنين حضور آنها در بسياري از كانسارهاي رسوبي نظير رسوبي-بروندمي (SEDEX، يا رسوبي- بروندمي جانشيني زير كف دريا)، سولفيد توده‌اي آتشفشان‌زاد (VMS)، ايريش و مس رسوبي گزارش گرديده است، هرچند در برخي ديگر حضور ندارند (نظير كانسارهاي شاخص نوع دره مي‌سي‌سي‌پي مرتبط با كوهزايي؛ MVT). شناسايي تجمعات مختلف پيريت‌هاي فرامبوئيدال و رابطه آنها با ديگر كاني‌ها در تشخيص زمان تشكيل بسياري از كانسارهاي رسوبي، به ويژه كانسارهاي روي-سرب با سنگ درونگير رسوبي، حائز اهميت است. هرچند در بسياري از موارد پيريت‌هاي فرامبوئيدال داراي منشأ رسوبي مي‌باشند، اما در برخي كانسارها (نظير، كوشك، چاه‌مير، زريگان، حسين آباد، هفت سواران، تيران و ايرانكوه)، همراهي نزديكي با سولفيدهاي ريزدانه اسفالريت و گالن و دگرساني گرمابي نشان مي‌دهند كه بيانگر نقش سيالات گرمابي در تشكيل آنها است. به منظور بررسي شرايط اكسيدان – احياي محيط رسوبي ميزبان كانسارهاي مورد مطالعه، مورفولوژي و اندازه ذرات پيريت‌هاي فرامبوئيد در رخساره‌هاي مختلف كانه‌زايي مورد آناليز قرار گرفت. در مقايسه با حوضه‌هاي مدرن فاقد اكسيژن، تغييرات اندازه پيريت‌هاي فرامبوئيدال در كانسارهاي كوشك، چاه‌مير، زريگان، حسين آباد، هفت شواران و تيران مبين تشكيل آنها در محيط‌هاي رسوبي anoxic تاdysoxic مي‌باشد.