سيماي رستم در ادبيات عاميانۀ ايران

فرهنگ عامّه بحر زخّاري را مي‌ماند كه حافظِ انديشه و پاسدارِ تمايلاتِ جمعيِ ايرانيان است. قصّه‌هايِ شفاهيِ برآمده از حماسۀ ملّي و ديگر متونِ ادب فارسي، نه تنها زبانِ گوياي باورها و سُنَني است كه از پذيرش عام برخوردار مي‌باشد، كه نشانگر دلبستگيِ عميقِ ايرانيان به مواريث ادبي خود است. اين روايات حتي پژوهشگرانِ حوزۀ ادبيات، اسطوره‌پژوهان و مردم‌شناسان را كليدي به دست مي‌دهدْ رمزگشايِ اسرارِ نهفته در متن. جستار حاضر -كه با تكيه بر منابع كتابخانه‌اي و به صورت تحليلي فراهم آمده- بر آن است تا قصّه‌هاي مربوط به رستم كه توسط سيدابوالقاسم انجوي‌شيرازي در دومين مجلّد از مجموعۀ سه جلدي فردوسي‌نامه به چاپ رسيده است را ديگربار مورد نقد و بازبيني قرار دهد. در اين مجموعه، تأكيد نگارنده خاصّه بر «القاب»، «صفات» و «مذهب» رستم است. خواهيم ديد كه رستم -آن خداوندگار شمشير و گوپال- در روايات عاميانه نسبت به «آن‌چه در شهنامه‌ها آورده‌اند» پيروزمندتر، قدرتمندتر و در يك كلام، آزادتر است و قيدي بر دستان پرتوانش نيست.