نگاهي به حماسۀ دينيِ زرتشت‌نامه

بررسي آثار حماسي نقش مهمي در شناخت ادبيات فارسي دارد با اين حال، آثار حماسيِ چندي، به‌ويژه در حوزۀ حماسۀ ديني همچنان ناشناخته باقي مانده‌اند. مولود زرتشت يا زرتشت‌نامه حماسه‌اي است ديني به زبان فارسيِ زردشتي كه شاعري به نام كيكاوس پسر خسرو، در قرن هفتم هجري آن را سروده است. اين اثر حدوداً 1533 بيت دارد و نخستين رونويسگر آن، زردشت بهرام پژدو بود كه تا سال 1963ميلادي، به اشتباه به‌عنوان سرايندۀ منظومه شناخته مي‌شد. مطالب زرتشت‌نامه، از روايات شفاهي و سنّتيِ آيينِ زردشتي برگرفته شده كه سرچشمۀ اصلي برخي از آنها آثاري به زبان فارسي ميانه، همچون كتاب‌هاي پنجم و هفتم دينكرد و گزيده‌هاي زادسپَرَم است. موضوع اين منظومه شرح زندگي و سرنوشت زردشتِ پيامبر است كه به‌صورت حماسي با هاله‌اي از اسطوره بازگو شده است. پژوهش حاضر، افزون‌بر نماياندن و شناساندن زرتشت‌نامه،‌ به بررسي جنبه‌هاي حماسي آن به‌عنوان اثري خواهد پرداخت كه مبناي آن نوشته‌هاي فارسي ميانه و ادبيات شفاهي ايران باستان بوده است.