مروري بر كاربردها و منع مصارف گياه آويشن در برخي منابع طب سنتي ايران و مطالعات رايج

An overview of the uses and contraindications of Thyme (Thymus vulgaris L.) plant in some sources of traditional Iranian medicine and common studies

سابقه و هدف: تنوع اقليمي ايران موجب دگرگوني و تنوع در پوشش گياهي شده است و آويشن از جمله گياهاني است كه در دامنه وسيعي از اقليم‌ها كشت و كار مي‌شود و در طب سنتي ايران و جهان، مصرف دارويي دارد. هدف از تحقيق حاضر، مروري بر كاربردها و منع مصارف گياه دارويي آويشن در طب سنتي و رايج است. مواد و روش‌ها: اين مطالعه از نوع كتابخانه‌اي است كه به شيوه مروري و با بهره‌گيري از كتاب‌هاي مهم طب سنتي مانند مخزن الادويه، قانون و ذخيره خوارزمشاهي و اكسير اعظم و جستجو در 34 مقاله استخراج شده از پايگاه‌هاي اطلاعاتي در دسترس نظيرSID ،Scopus ،PubMed ،Google Scholar ،Science Direct انجام شد. يافته‌ها: آويشن با نام‌هاي مزنجوش آفريقايي، آويشم، آويشه، افشن، آذربه، در فارسي با نام صعتر، و در عربي با نام كلكليك‏ در منابع طب سنتي ذكر شده است. تيمول جز اصلي تركيبات فنلي در گياه آويشن است. از اين گياه مي توان در درمان عفونت هاي انگلي، بيماري هاي عفوني، ويروسي، آلزايمر و ديابت استفاده كرد. آويشن در افراد داراي اختلالات تيروئيدي، نارسايي قلبي، بيماري‌هاي آنتروكوليك و گاستريك منع مصرف دارند. نتيجه‌گيري: باتوجه‌به پژوهش‌هاي انجام‌گرفته در مطالعات طب سنتي و رايج، آويشن به‌عنوان يكي از پرمصرف‌ترين گياهان دارويي در ايران موردتوجه قرار گرفته و از مهم‌ترين گياهان دارويي است كه در تمام گروه هاي سني مورداستفاده قرار مي‌‌گيرد. ازاين‌رو با بررسي دقيق تر در منابع طب سنتي و متون كهن بر روي گياه آويشن، مي توان به فرآورده هاي دارويي نوين و اثربخشي از اين گياه دست‌يافت.