تحليل و بررسي خدا در معنويت اشو

نوشتار حاضر به بررسي و تحليل نظام انديشه اشو در حوزه خداشناسي مي‌پردازد. از آنجا كه وي در معرفت‌شناسي، نسبيت و كثرت‌گرايي را پذيرفته است، تعريف‌هاي بسيار متفاوت و متناقضي از خدا ارائه مي‌دهد. اشو در باب شناخت خداوند دو دسته سخن دارد كه در يك دسته، شناخت خدا را از راه تجربه و درون ممكن دانسته و در دسته ديگر، آن را هم از اساس، و هم از راه عقل غير ممكن بحساب مي‌آورد. وي خدا را موجودي شخصي و متعين ندانسته بلكه مكررا سخن از همه‌خدايي به ميان مي‌آورد. در انديشه او، خداوند را به هيچ وجه نمي‌توان از راه استدلال و منطق اثبات نمود بلكه بايد از راه تجربه و احساس دروني آن را پذيرفت. اشو نسبت به صفات خداوند سخنان متناقضي دارد، اما برخي از صفات چون جامع تمام اضداد بودن ايشان را مي‌پذيرد. در كنار اين مباحث، راه‌هايي چون عشق‌ورزي، طبيعي بودن و... را نيز براي رسيدن و يكي شدن با خداوند مطرح مي‌كند.