شريعت‌گرايي و نقد معنويت‌هاي نوظهور

شريعت به معناي عام منبع غنيم و قوم عرفان صائب و به معناي خاص بنياد سديد سلوك الي الله است كه اولي در تبيين بود و نمود ساحت عرفان نظري و دومي در تعيين بايد و نبايد ساحت عرفان عملي نقش كليدي و كاربست كلان دارند، البته مقصود ما در نوشتار پيش رو، شريعت به معناي خاص يا همان بايد و نبايدهاست. بنابراين، توصيف و توصيه عرفان شريعت گرا در برابر عرفان شريعت گريز چه عرفان خودي و دروني باشد و چه عرفان غيرخودي و بيروني، از ضرورت و اهميت خاصي برخوردار است. يكي از پرسش‌هاي محوري در اين زمينه اين است كه آيا سير و سلوك عرفاني و معنويت‌گرايي حقيقي منهاي شريعت ما را به مقاصد عاليه سلوكي و اهداف والاي عرفاني مي رساند؟ آيا مي‌توان عارف راستين و سالك صالح كوي معنويت حقيقي بود و در عين حال از شريعت بي‌نياز شد؟ مقاله حاضر در دو بعد ايجابي (اثبات نياز به شريعت در سلوك الي الله و معنويت شريعت‌گرا) و بعد سلبي (نقد و نفي معنويت شريعت‌گريز) متناظر به دو جريان صوفيانه و معنويت‌هاي نوپيداي شريعت‌گريز با ساختاري چون: مقدمه، چيستي شريعت، جايگاه شريعت در هندسه سلوك و مراتب معنوي، نقد تصوف فرقه‌اي منهاي شريعت و معنويت‌هاي نوظهور گريز از شريعت نگارش، شكل و شاكله يافت.