كاربرد و روش‌هاي تهيه حامل‌هاي ليپيدي نانوساختار در سيستم‌هاي غذا-دارو

امروزه، نانوتكنولوژي در صنايع غذيي و داروسازي نقش مهمي را دارد و در تهيه حامل‌هاي تركيبات زيست‌فعال مورد توجه قرار گرفته‌ است. بسياري از تركيبات زيست‌فعال به منظور بهبود دسترسي زيستي، پراكنده شدن در سامانه‌هاي آبي و محافظت در برابر شرايط محيطي مخرب، بايستي ريزپوشاني شوند. از سامانه‌هاي پراكنده كلوئيدي مبتني بر ليپيدها مانند امولسيون‌ها، ميكروامولسيون‌ها، نانوامولسيون‌ها نانوذرات چربي جامد (SLN) و حامل‌هاي چربي نانوساختار (NLC) براي ريزپوشاني تركيبات آبگريز استفاده شده است. ليپيد جزء اصلي حامل‌هاي ليپيدي نانوساختار است كه بر ظرفيت بارگيري دارو، پايداري آن‌ها و رفتار رهايش پايدار فرمولاسيون‌ها تأثير مي‌گذارد. پراكندگي نانوذرات ليپيدي بر اساس انواع مختلفي از مواد ليپيدي از جمله اسيدهاي چرب، گليسريدها و موم‌ها است. نانوحامل هاي چربي مزايايي از قبيل زيست سازگاري و زيست تخريب‌پذيري، ارزان قيمت بودن، قابليت استريل، امكان انتقال همزمان داروهاي چربي دوست و هيدروفيل را دارند. روش‌هاي مختلفي براي تهيه حامل‌هاي ليپيدي نانوساختار وجود دارد كه مهم‌ترين آن‌ها هموژنيزاسيون با فشار بالا، تبخير و پخش حلال، ميكروامولسيون و خشك كردن پاششي است. نانوذرات چربي جامد و حامل‌هاي چربي نانوساختار در سيستم‌هاي دارويي و غذايي كاربردهاي فراواني دارند. از جمله مي‌توان به كپسوله كردن ويتامين D3، كاروتنوئيدها، اسيدهاي چرب امگا، فيتواسترول‌ها، استرول‌هاي گياهي و فلاونوئيدها اشاره كرد. بنابراين، استفاده از سيستم‌هاي حامل نانو مانند NLC‌ها مي‌تواند به طور بالقوه از زيست‌فعال‌ها در برابر عوامل نامطلوب محافظت كرده و شرايط زيستي، نفوذ، جذب و انتشار آن‌ها را بهينه كند. امروزه مصرف‌كنندگان در مورد رابطه بين عادت تغذيه‌اي و سلامت عمومي‌خود محتاط‌تر مي‌باشند. غذاهاي كاربردي به عنوان غذاهايي تعريف مي‌شوند كه علاوه بر ارزش غذايي اوليه، فوايد سلامت بيشتري را ارائه مي‌دهند.