شمول‌گرايي به مثابه بنياني براي وحدت ميان اديان و مذاهب

تقسيم‌بندي رايج از رويكردهاي تنوع اديان به انحصارگرايي، شمول‌گرايي و كثرت‌گرايي، براي تبيين و حل مسائل ناظر به مقوله نجات شكل گرفته‌اند اما نهايتاً پيامدهاي خاص خود را در بحث وحدت و همزيستي اديان به دنبال داشته‌اند. بر اين اساس ديدگاه انحصارگرايانه ظرفيت كمتري در نسبت با دو رويكرد ديگر براي همگرايي از خود نشان مي‌دهد. در مقابل رويكرد كثرت گرايانه اگر چه در نگاه اول امكان همزيستي بيشتري را فراهم مي‌آورد اما به جهت نوع نگاه خاصي كه به مقوله حقانيت اديان دارد چندان از ناحيه متديني مورد استقبال قرار نمي‌گيرد. نهايتاً اين نگاه شمول‌گرايانه است كه هم مي‌تواند با اقبلا دينداران روبرو شود و هم هدف ناظر به وحدت و همگرايي را تأمين كند.