اسلام و ظهور نخبگان علمي در عصر طلايي فرهنگ و تمدن اسلامي

قرون سوم تا ششم هجری قمری در تاریخ تمدن اسلامی، كه به عصر طلایی آن شهرت دارد، رشد و تعالی تمدنی- فرهنگی محیرالعقولی را در عرصههای مختلف شاهد بوده است. در این میان ظهور نخبگان علمی در جای جای جهان اسلام با اختراعات و نوآوریهای علمی تاریخ این دوره را برای همیشه ممتاز ساخته است. لذا نوشتار حاضر - - به روش توصیفی تحلیلی در پی پاسخ به این سؤال اساسی بوده كه نسبت اسلام با این رشد علمی چگونه است؟ - یافته های پژوهش حكایت از آن دارد كه آموزه های اسلام با گفتمانسازی و اصالتبخشی به منابع شناختی و گزاره های علمی در كنار جامعه و حكومت تمدنساز عامل اصلی حركت علمی و ظهور نخبگان در این دوره بوده است. اسلام به عنوان ایدئولوژی حاكم بر جامعه، هم خود عامل ظهور نخبگان است و هم زمینه ساز عوامل مهم دیگری چون عقل گرایی، تساهل و تسامحِ مذهبی و ایجاد جرأت و جسارت در نقد و ایده پردازی كه در نهایت به رشد علمی و ظهور نخبگان در سدههای سوم تا ششم هجری منتهی گردید.