تجارت آب مجازي: ابزاري براي تضمين امنيت غذايي و آبي

به طور كلی تولید هر نوع محصول و خدماتی نیازمند آب است. آب مصرفی در فرایند تولید یك محصول كشاورزی و یا صنعتی را اصطلاحا «آب مجازی» می نامند. این مفهوم برای اولین بار در اوایل دهه 90 میلادی مطرح گردید. با توجه به دیدگاه مدیریت جامع و بهم پیوسته منابع آب، كه در بیشتر كشورهای جهان مد نظر قرار گرفته است (مدیریت آب از بارش تامصرف) استفاد ه از مفهوم آب مجازی در فرایند مدیریت و تخصیص منابع محدود آب، نقش مهم و بسزایی خواهد داشت، به طوری كه بر طبق محاسبات صورت گرفته در سال 2005، مبادلات جهانی آب مجازی به صورت محصولات كشاورزی در فاصله زمانی (1997-2001) سالانه به طور میانگین 352 میلیارد متر مكعب در مصارف جهانی آب صرفه جویی در پی داشته است. در ایران نیز به دلیل توزیع نامناسب بارندگی، نقش قابل ملاحظه بخش كشاورزی در اقتصاد كشور، بهره وری پایین در مصرف آب و ضایعات بالای محصولات كشاورزی از مرحله تولید تا مصرف، استفاده كارآمد از مفهوم آب مجازی می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای در بهبود وضعیت موجود داشت ه باشد.