توسعه فرهنگي؛ ضرورت توسعه اقتصادي، اجتماعي و سياسي

ربع پایانی قرن بیستم با پدیده چرخش فرهنگی، به همراه پدیده پسامدرنیته و پساساختارگرایی، هم در بعد واقعیت اجتماعی و هم در بعد تحلیل اجتماعی، مصادف بوده است. این چرخش نه تنها نشان‌دهنده اهمیت یافتن بیش از پیش نقش فرهنگ در زندگی انسانها و در علوم انسانی و اجتماعی است، بلكه نشان دهنده فهم درست‌تر و عمیق‌تر از نقش و قدرت فرهنگ در انواع ساحت های زندگی بشری و تحلیل اجتماعی است، كه مدتها تحت الشعاع عامل اقتصادی قرار گرفته بود. در واقع این چرخش هماهنگ با دیدگاه اسلامی درباره جامعه و نوع تجزیه و تحلیل آن است. در این مقاله سعی می شود: اولاً با پرداختن به موضوع توسعه فرهنگ و انواع و ابعاد آن اهمیت توسعه فرهنگ مورد بحث قرار گیرد. ثانیاً، سعی می شود با استفاده از مطالعات متأخر در رابطه با نقش فرهنگ در توسعه اقتصادی، اجتماعی و سیاسی نشان داده شود كه توسعه عرصه های مختلف جامعه بدون توسعه فرهنگ نه می تواند مداوم و پایدار باشد، و نه می تواند در جهت خودشكوفایی و تكامل انسانی قرار گیرد. بدین معنی كه توسعه موفق عرصه­های مختلف جامعه باید توسعه فرهنگی باشد. بنابراین، لازم است در تدوین الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت توسعه فرهنگ، به عنوان بستر و زمینه ساز سایر ابعاد توسعه، در اولویت اول قرار گیرد، تا همه انواع توسعه، توسعه­ای مبتنی بر فرهنگ و به معنای دقیق كلمه «توسعه فرهنگی» باشد، و نيز تلاش‌های كشور در جهت پیشرفت اسلامی ایرانی مقرون با موفقیت باشد.