منطقه گرايي نهاد محور در آسياي جنوبي : كارايي سنجي سارك ، سپتا و سفتا

بعد از جنگ دوم جهاني، موج منطقه­ گرايي و هم­گرايي منطقه­ اي از اروپا شروع شد و به ­مرور زمان، به ساير مناطق گسترش يافت. همگام با گسترش منطقه ­گرايي، نظريه­هاي مختلفي مانند كاركردگرايي، نوكاركردگرايي، وابستگي متقابل و نهادگرايي در پي توضيح اين پديده برآمدند. يكي از مناطقي كه تحت تأثير روندهاي منطقه ­گرايانه قرار گرفت، آسياي جنوبي بود. از­اين­رو، كشورهاي اين منطقه براي تسهيل هم­كاري منطقه ­اي اقدام به ايجاد نهاده اي منطقه ­اي كردند. هدف اين مقاله، بررسي منطقه­ گرايي در آسياي جنوبي با تمركز بر نقش نهادهاي منطقه­ اي است. بنابراين، پرسش اصلي اين است كه نهادهاي منطقه­ اي آسياي جنوبي چه نقشي در روند منطقه­ گرايي كشورهاي عضو ايفا كرده ­اند؟ در پاسخ به اين پرسش، بايد ميان كشورهاي بزرگ آسياي جنوبي، يعني هند و پاكستان و كشورهاي ضعيف اين منطقه، يعني سري لانكا، نپال، بوتان، بنگلادش، مالديو و افغانستان، تمايز قائل شد. در اين چارچوب، فرضيه­ اي كه مطرح مي­شود اين است كه نقش سارك، سپتا و سفتا در منطقه­ گرايي آسياي جنوبي از منظر اعضاي بزرگ، ناكار امد و از منظر اعضاي كوچك، كارامد بوده است. براي آزمون فرضيه، از نظرية نهادگرايي نئوليبرال و روش تبييني كاركردي استفاده شده است. يافته­ هاي پژوهش نشان مي­ دهد كه هرچند نهادهاي منطقه­ اي آسياي جنوبي توفيقي در روند منطقه­ گرايي ميان كل اعضا نداشته­ اند، اما كشورهاي ضعيف منطقه از وضعيت موجود رضايت دارند و حضور همين نهادهاي ضعيف را بر فقدان آن­ها ترجيح مي­ دهند.