مباني اعتبارسنجي روايات بحارالانوار نزد علامه مجلسي

بدون ترديد هر پژوهشگري براي بهره‌مندي بهتر از بحارالانوار، بزرگ‌ترين دايره‌المعارف حديثي شيعه، ناگريز است با پيش‌فرض‌هاي مؤلفِ آن در اعتبارسنجي روايات آشنا گردد. اين پژوهش با روش توصيفي‌تحليلي نشان مي‌دهد علامه مجلسي به پيروي از دانشوران حديث‌محورِ پيش از خود، روايات را براساس قراين كتاب‌شناسانه و به‌شيوۀ تحليل فهرستي، اعتبارسنجي مي‌كرده و در بيشتر موارد، قراين متني را بر قراين سندي، بيشترارج مي‌نهاده است. همچنين براساس روايات، اصلِ احتياط ـ تحفظ بر متن احاديث و پرهيز از تأويل مگر به ضرورت ـ و نيز قاعدۀ تسامح در ادلۀ سنن با قيد شيعي بودن روايات آن را، در ارزيابي مصادر و احاديث بحارالانوار به‌كار بسته است. علامه مجلسي براساس چهار مبناي يادشده، روايات را از جهت اعتبار رتبه‌بندي كرده و اكثر روايات بحارالانوار را معتبر دانسته است، ولي ازآن ميان مبناي كتاب‌محورانۀ وي، كاربرد و تأثير بيشتري در اعتباربخشي به روايات بحارالانوار نزد وي داشته است.