اراده ي خدا نسبت به افعال انسان از منظر فخر رازي و طبرسي

ديري است كه متكلمان مسلمان در خصوص تعلق اراده‌ي خداوند به افعال انسان به منازعه برخاسته‌اند و اين نزاع در كاوش‌هاي تفسيري نيز به ظهور رسيده است. در اين ميان، رويكرد دو مكتب اشعري و شيعي در نگاه دو مفسر، «فخر رازي» و «طبرسي» نسبت به موضوع يادشده در خور تأمل است. از نظر فخر رازي، خداوند خالق همه‌ي كائنات و از جمله اعمال انسان و تحقق‌بخش همه‌ي آن‌هاست و بي آن‌كه فرقي بين اعمال خوب يا بد انسان باشد، همه‌ي آن‌ها مشمول قضا و اراده‌ي الاهي واقع شده‌اند. اما طبرسي تعلق اراده‌ي خدا به شرور (و از جمله اعمال ناپسند انسان) را مطلقاً نفي مي‌كند. جاي اين پرسش است كه آيا اختلاف پديدآمده لفظي است يا واقعي؛ اگر به فرض، مراد اشاعره از تعلق اراده‌ي خدا به كفر و ايمان، اراده‌ي تكويني باشد و مراد طبرسي از عدم تعلق اراده‌ي خدا به كفر، اراده‌ي تشريعي، كلام هر دو در جاي خود صحيح خواهد بود. اين مقاله، ضمن بحثي كلامي ـ قرآني، به تبيين و تحليل ديدگاه‌هاي دو مفسر پرداخته است.

فاقد چكيده مي باشد