فناوري كلان داده، فرصت ها، چالش ها و راهبردها

در عصر اطلاعات و ارتباطات، رشد انفجارگونه توليد و تبادل داده‌هاي ساختاريافته و غيرساختاريافته از منابع علمي، صنعتي، كسب و كار و به ويژه شبكه‌هاي اجتماعي متنوع، مفهوم جديدي بنام كلان‌داده را به وجود آورده است. از آنجا كه بهره‌گيري از داده‌ها با استفاده از داده كاوي، موتور محركه‌ي تداوم كسب و كار در سازمان‌ها و زمينه‌ساز نوآوري در حوزه‌هاي تجاري و علمي است؛ كشورهاي صنعتي برنامه‌ريزي كلان و سرمايه‌گذاري گسترده‌اي در اين عرصه‌ انجام داده‌اند. در اين مقاله با مروري بر تعريف، ويژگي‌ها، مزايا و كاربردهاي كلان‌داده، چالش‎ها و روندهاي آينده بررسي شده و در ادامه با تجزيه و تحليل محيطي، نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ها و تهديدات بررسي و راهبردهاي مرتبط پيشنهاد شده است. همچنين با استفاده از تكنيك تاپسيس رتبه‌بندي راهبردها انجام شده است. پژوهش حاضر از نظر هدف، كاربردي و از نظر روش، تحليلي پيمايشي است. ارائه راهبردهاي پيشنهادي در اين پژوهش، مبناي شناخت و درك صحيح از اين فناوري و برنامه‌ريزي راهبردي براي مديريت و بهره‌برداري از ظرفيت‌ها، قابليت‌ها و مزاياي بالقوه كلان‌داده در كشور است. با توجه به نتايج حاصل از نظرسنجي خبرگان، راه‌اندازي مراكز داده ملي، بهره‌گيري از فناوري‌هاي نوين جهت مواجهه با حملات سايبري و تأمين امنيت ملي و نقش نظارتي دولت بر محتواي توليد شده از اولويت‌هاي راهبردي است. از منظر حاكميتي، امنيت ملي وابستگي زيادي به اطلاعات دارد؛ با اين حال به خاطر حجم ذخيره‌سازي بالا و توان پردازشي زياد، از روش‌هاي سنتي نمي‌توان به استخراج اطلاعات پرداخت و نيازمند روش‌ها، ابزارها و فناوري‌هاي نوين كلان‌داده هستيم.