بررسي تاريخي منابع مالي تأسيس و اداره امور بيمارستان‌ها و مراكز آموزش پزشكي در تمدن اسلامي

زمينه و هدف: ايجاد مكاني كه در آن از بيماران مراقبت كنند، در بين اقوام مختلف پيش از اسلام وجود داشته است، در اسلام با تأسي از سنت پيامبر (ص) در مراقبت از مجروحان، زمينه ساخت بيمارستان‌ها و مركز آموزش پزشكي فراهم شده است. يافتن پاسخ مناسب اين پرسش كه تأمين هزينه‌هاي ساخت و اداره امور بيمارستان‌ها و مراكز آموزش پزشكي در تمدن اسلامي چگونه و از چه محلي بوده است، هدف اين مقاله است.مواد و روش‌ها: روش تحقيق اين مقاله از نوع توصيفي ـ تحليلي مبتني بر گردآوري اطلاعات به شيوه كتابخانه‌اي است كه پس از فيش‌برداري منابع و مأخذ تاريخي به دسته‌بندي مطالب، تحليل داده‌ها و نگارش مقاله اقدام شده است.يافته‌ها: نظام تأسيس و اداره بيمارستان‌ها در تاريخ تمدن اسلامي بسيار پيشرفته بوده، به گونه‌اي كه در آن عصر بيمارستاني تأسيس نمي‌شد، مگر آنكه هزينه‌هاي آن از محل دارايي‌هاي دولتمردان، ثروتمندان و امور خيريه تأمين مي‌شده است و نه الزاماً از جيب بيماران. بيمارستان در اسلام ارتباط نزديكي با تاريخ اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي عصر خود داشته و بخش جداناپذيري از تاريخ فرهنگ و تمدن اسلام بوده است.نتيجه‌گيري: در تمدن اسلامي راه‌هاي متنوع و مستمري براي تأمين منابع مالي تأسيس و اداره امور بيمارستان‌ها و مراكز آموزش پزشكي وجود داشته كه مهم‌ترين آن‌ها اختصاص موقوفات، تخصيص بودجه دولتي توسط خلفا، پادشاهان، وزرا و خيّران بوده است.