بررسي پتانسيل اثر بازدارندگي ميوه‌ي آقطي سياه بر تكثير اوليه‌ي ويروس آنفلوانزا

مقدمه: آنفلوانزا تهديد جدي سلامت جوامع انساني و حيواني در سطح جهان است. در سال هاي اخير، با افزايش سويه هاي مقاوم به دارو، تركيبات طبيعي گياهي با خواص ضد ويروسي و آثار جانبي كمتر اهميت ويژه اي يافته اند. در اين مطالعه، پتانسيل اثر بازدارندگي ميوه ي آقطي سياه بر سلول هاي اپي تليومي آلوئولار تنفسي انسان (A549) آلوده شده با ويروس آنفلوانزا ارزيابي شد.روش ها: عصاره ي آبي ميوه ي آقطي سياه تهيه و ميزان آستانه ي سميت عصاره براي سلول هاي A549، برآورد شد. سپس، 50 درصد اثر بازدارندگي (50IC يا Half maximal inhibitory concentration) غلظت هاي مختلف عصاره بر ويروس و نيز شاخص انتخابي (SI يا Selectivity index) در دو فرايند پيش آزمون (پيش از اتصال ويروس به سلول يا اثر مستقيم) و پس آزمون (پس از جذب ويروس به سلول يا اثر غير مستقيم) محاسبه شد. اثر بازدارندگي عصاره ي اين گياه بر تكثير ويروس با عيارسنجي و آزمايش كمي( Real time reverse transcription polymerase chain reaction (Real time RT-PCR ارزيابي شد.يافته ها: غلظت 6/ 82 ميكروگرم بر ميلي ليتر از عصاره ي ميوه ي آقطي سياه دوز آستانه، اثر سمي بر روي سلول A549 نداشت. ميزان SI برآورد شده ي عصاره، پيش از اتصال ويروس به سلول (10/ 15 ميكروگرم بر ميلي ليتر)، افزايش عيار ويروس و نيز سنتز RNAهاي نوكلئوپروتئين ويروسي نشان داد كه اين گياه اثر بازدارندگي مستقيم بر فعاليت هماگلوتينين ويروس ندارد. در پس آزمون، ميزان بيشتر SI، كاهش قابل توجه عيار و تعداد رونوشت هاي نوكلئوپروتئين ويروس، تاييد كننده ي اثر مهاري اين گياه بر فعاليت هاي جوانه زدن و انتشار ويريون ها بود. نتيجه گيري: تيمار سلول هاي اپي تليومي تنفسي انسان آلوده شده با ويروس آنفلوانزا با آقطي سياه، ممكن است بر رهاسازي ذرات ويروسي اثر بازدارنده داشته باشد و يا در عملكرد رشته هاي ليپيدي سلول تداخل ايجاد نمايد. مكانيسم اين برهم كنش، در مطالعات آينده مورد بررسي قرار خواهد گرفت.