تأثير عدم مشروعيت قرارداد پايه بر اعتباراسنادي با تأكيد بر رويكرد محاكم حقوقي ايران در پروندۀ سوءاستفادۀ كلان بانكي (معروف به اختلاس سه هزار ميلياردي)

The effect of illegality of the underlying contract on the documentary credit with an emphasis on the approach of Iran's civil courts in case of the big bank fraud

قرارداد اعتباراسنادي از تركيب چندين رابطۀ حقوقي شكل مي‌گيرد. در برخي موارد ممكن است قرارداد پايه يا قرارداد گشايش اعتبار نامشروع باشد؛ ازاين‌رو اين بحث مطرح مي‌شود كه روابط پايۀ نامشروع بر اعتبار اسنادي چه تأثيري دارد و آيا عدم مشروعيت قرارداد پايه را بايد به‌عنوان استثناي اصل استقلال در اعتبار اسنادي پذيرفت؟ در حقوق ايران، مسئلۀ عدم مشروعيت خود قرارداد اعتبار اسنادي و قرارداد پايه در جريان پرونده‌هاي حقوقي سوءاستفادۀ كلان بانكي مطرح شده است؛ بيشتر قضات، عدم مشروعيت را به‌عنوان استثناي اصل استقلال نپذيرفته و به اجراي قرارداد اعتبار اسنادي و حاكميت مطلق اصل استقلال رأي داده‌اند. اما در پرونده‌هاي اخير انگليسي قضات به‌طور ضمني و در مقدمات حكم عدم مشروعيت قرارداد پايه را به‌عنوان استثناي اصل استقلال در اعتبار اسنادي پذيرفته‌اند. مطالعۀ تطبيقي كشورهاي كامن‌لا نيز نشان مي‌دهد، برخي حوزه‌هاي قضايي آمادگي پذيرش استثناي ديگري براي اصل استقلال در اعتبار اسنادي را دارند.

A documentary credit consists of a combination of several legal relationships. In some cases, the underlying contract or the contract for the opening of the credit may be illegal; hence the question arises what is the effect of underlying contract on the documentary credit and whether illegality in the underlying contract should be accepted as an exception to the autonomy principle of documentary letters of credit.In the law of Iran, the issue of illegality of the documentary credit itself and the underlying contract has been raised in the civil cases of the biggest bank fraud and the opinion of The majority of judges do not accept illegitimacy as an exception to the principle of autonomy and believe in the absolute sovereignty of the principle of independence;But in recent English cases, the judge’s obiter dicta accepted the illegality of the underlying contract as the exception to the principle of autonomy in documentary credit. A comparative study of illegality in common law countries also demonstrates that some jurisdictions have getting ready to recognize it as another exception to principal of autonomy in the documentary letters of credit