بررسي انتقادي نظريه صدرالمتألهين در باب نحوه وجود مجموع با تأكيد بر نظام مفاهيم در فلسفة وي

No Title

مجموع به ‌عنوان مفهومي منتزع از آحاد، از عناصر اساسي برخي مسائل فلسفي است كه كيفيت التفات به آن و اعتقاد به نحوة وجودش، در گرو مسائل مهمي ازجمله چگونگي رويكرد به نظام مفاهيم، تفكيك و ويژگي‌هاي آن است. در نوشتار حاضر از مجراي تبيين نظام مفاهيم نزد صدرالمتألهين، يعني تفطن به مختصات معقولات ثاني فلسفي، ديدگاه اساسي وي در باب نحوة وجود مجموع ارائه مي‌گردد و نظريه كل‌نگري در حكمت متعاليه با محوريت نظام مفاهيم امكان‌سنجي مي‌شود. نظريه صدرا در باب نحوه وجود مجموع، از اشكالاتش بر براهين اثبات واجب و وجود اعداد نزد ابن‌سينا و سهروردي، قابل استنباط است. به اعتقاد صدرالمتألهين مجموع، فاقد وجود حقيقي است و درواقع چيزي جز آحاد موجود نيست؛ اما به‌ نظر مي‌رسد اين ديدگاه با مداقه‌اي در محكمات فلسفي صدرا و جايگاه نظام معقولات ثاني فلسفي نزد وي، با تناقضي آشكار روبه‌روست. به اعتقاد نگارندگان پژوهش حاضر مي‌تواند به ‌عنوان نخستين گام، ابواب غايت‌انگارانة اين نظريه را در فلسفة صدرا (به‌ويژه اخلاق فردي و اجتماعي آن) فتح كند.

No Abstract