كاربست اسطوره در شعر نو عربي و كُردي؛ بررسي موردي شعر ادونيس و شيركو بيكه‌س

اسطوره به عنوان اولين نظام فكري بشر، بخشي از تجارب ذهني ملل است و شعر تداوم بخش آن بوده است؛ زيرا تخيل در اسطوره ماهيتي متناسب با صور خيال در شعر دارد. آشنايي شاعران با اسطوره ها، كاركرد مطلوب اسطوره ها در بيان موضوعات و غناي زبان از عوامل گرايش شاعران كُرد و عرب به آن است. ادونيس و بيكه س با ذهنيتي انضمامي انتزاعي و در هم شكستن فرم هاي كلاسيك نوآوري كرده و با تصرف و باز آفريني در اسطوره ها و نمادهاي اسطوره اي، آن را در خدمت بيان مضامين قرار داده اند. پژوهش حاضر به شيوۀ تحليل محتوا و بر مبناي رويكرد تطبيقي در مكتب آمريكا، كاربست اسطوره در شعر نو عربي و كُردي را با تأكيد بر اشعار ادونيس و شيركو بررسي كرده تا وجوه بنيادين نمادهاي اسطوره اي شعر آنها را تبيين نمايد. اسطوره در همه موضوعات اصلي شعر ادونيس و شيركو به كار رفته و دلالت هاي ضمني مفاهيم اساطيري بيش از دلالت هاي آشكار است. ققنوس، عيسي، مريم، شهرزاد، قابيل و هابيل، مهيار و حلاج، سيزيف، نوح وسندباد از جمله اسطوره هاي مشترك در شعر آنهاست. شيركو بيشتر به اسطوره هاي شرقي و ايراني و ادونيس اغلب به اسطوره هاي يوناني و رومي گرايش دارد. بسط راهبردهاي معنايي، استفاده از ظرفيت مفهوم سازي و سيلان مضامين اسطوره اي و تلفيق آن با مفاهيم ذهني و شناخت تاريخ از عوامل توفيق هر دو شاعر در كاربست اسطوره است. آنها با تلفيق مفاهيم، نقاب سازي از شخصيت هاي اسطوره اي، تقويت كاركردهاي ساختاري و مفهومي زبان، تبيين ابعاد ذهني و عيني زمان و مكان و تلميح به روايت ها و شخصيت ها بر غناي معنايي شعر افزوده اند.