ارزيابي نگرش كشاورزان روستاهاي شهرستان بهار به چالش كم‎ آبي و ارائه راهبرد‎هاي سازگاري با آن

آب نقش محوري در توسعه پايدار هر سرزمين به ويژه نواحي روستايي دارد. چالش كم آبي يكي از بزرگ‌ ترين چالش‌هاي قرن بيست و يكم است چرا كه مي‌تواند سرمنشأ بسياري از تغيير و تحولات اجتماعي و اكولوژيك جهان باشد. بخش كشاورزي به عنوان مهم ترين بخش اقتصادي نواحي روستايي به طور مستقيم تحت تاثير كمبود منابع آب قرار دارد. بنابراين، شناسايي نگرش و راهكارهاي بومي كشاورزان در مواجهه با كم‎آبي مي‎تواند نقش كليدي در اتخاذ راهبرد مناسب و ارتقاي ظرفيت سازگاري جوامع روستايي داشته باشد. هدف اين پژوهش بررسي نگرش كشاورزان در روستاهاي شهرستان بهار در استان همدان نسبت به چالش كم‎آبي و شناسايي راهبردها و راهكارهاي بومي مناسب براي تعديل و سازگاري با مسئله كم‎آبي در منطقه است. اين پژوهش از نوع توصيفي - تحليلي است. جامعه آماري پژوهش، 68 روستاي شهرستان بهار با 18376 خانوار است كه طبق فرمول كوكران تعداد نمونه لازم براي تكميل پرسشنامه 375 بهره‎بردار به دست آمد. داده‎هاي اصلي به شيوهء پيمايش ميداني با ابزار پرسشنامه گردآوري شد. روش نمونه‎گيري، تصادفي بوده و تعداد نمونه در هر روستا براساس روش انتساب متناسب با تعداد بهره‎برداران كشاورزي تعيين شد. تجزيه‌‎وتحليل داده‎ها با استفاده از تحليل عاملي تاييدي در نرم افزار ليزرل انجام شد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد نگرش روستاييان به چالش كم‎آبي به ترتيب، نگرش شناختي (بارعاملي 0/883)، نگرش رفتاري (بارعاملي 0/867) و نگرش احساسي (بارعاملي 0/517) بوده است. بنابراين، مي‌توان نتيجه گرفت كه نگرش روستاييان به چالش كم‎آبي نگرشي شناختي – رفتاري است. براين اساس، 12 راهبرد سازگار با وضعيت منطقه، براي مديريت بهينه منابع و بهره‎وري آب زراعي پيشنهاد شده است.