تبيين رويكرد تلفيقي در مديريت و كنترل مرزها: مورد مطالعه مرزهاي خشكي ايران

مرزها به عنوان نقاطي كه نهادهاي حكومت به روش ها و اشكال گوناگون قانون خود را در آن پياده سازي مي نمايند شناخته مي شوند. با توجه به اينكه جهت كنترل و مديريت مرزها رويكردهاي گوناگوني اتخاذ شده است مي توان مشاهده نمود كه همچنان اين موضوع در كشورهاي در حال توسعه ازجمله ايران به عنوان موضوعي امنيتي نگريسته مي شود و بيشترين رويكردهاي مرتبط با اين امر از ديدگاه امنيتي محض مورد توجه قرار گرفته است؛ در حاليكه نگاه به مرز بايد به صورت چند بعدي و همه جانبه باشد. در اين پژوهش به دنبال پاسخگويي به اين پرسش ها هستيم كه مديريت مرزهاي خشكي به چه صورتي مي تواند انجام شود؟ و كدام يك از شاخص هاي مديريت مرزها از وزن و اهميت بيشتري برخوردار است؟ بنابراين روش تحقيق به صورت تلفيقي و متشكل از آزمون كندال، ديمتل و روشAHP مي باشد. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه ما در مديريت مرزها با پنج مؤلفه اصلي اقتصادي، فرهنگي-اجتماعي، عمراني، امنيتي-نظامي و مديريت تلفيقي روبرو هستيم و هر يك از مؤلفه ها داراي هفت شاخص اصلي هستند. با استفاده از تكنيك هاي مورد نظر مي توان بيان كرد كه شاخص هايي ازجمله تعيين و مشخص نمودن فرصت ها و شناسايي عوامل باروري آنها (0.1)، مطالعه و شناخت موقعيت جغرافيايي و شرايط فضايي مناطق مرزي (0.099)، تعيين و مشخص كردن تهديدها و شناسايي ريشه ها و عوامل آن (0.098) و خارج ساختن مناطق مرزي از انزوا (0.096) داراي بيشترين وزن هستند. بنابراين مي توان به عنوان نتيجه گفت كه مديريت در مناطق مرزي بايد به صورت تلفيقي و تركيبي با ساير عوامل در نظر گرفته شود. بدين معنا كه به كارگيري تنها يك رويكرد مانند اقتصادي يا امنيتي نمي تواند راهگشاي حل مشكلات نواحي مرزي كشور باشد.