كاربست تيپ‌شناسي اينياگرام در بررسي شخصيت عبدالحسين تيمورتاش

عبدالحسين تيمورتاش يكي از ‌كنش‌گران برجستۀ دورۀ پهلوي اول بود كه نقش مهمي در تحولات سياسي، اجتماعي و اقتصادي آن دوره ايفا نمود. تلاش‎هاي او در روي كار آمدن حكومت پهلوي و نقش برجستۀ وي در اصلاحات نوين در ساختار حكومت، مورد توجه پژوهشگران متعددي قرار گرفته‌است. در تحقيقات انجام‌گرفته نيز داوري‎هاي ناهمساني در مورد عملكرد و شخصيت تيمورتاش وجود دارد. تعارض‎هاي كنشي تيمورتاش و فقدان يك چارچوب مفهومي مشخص براي تحليل شخصيت وي، از مؤلفه‎هاي مهم در صعوبت شناخت شخصيت تيمورتاش است. مقالۀ حاضر ضمن در نظر داشتن تمامي مؤلفه‎هاي شخصيتي  و معطوف به بستر تاريخي، با برگزيدن تيپ‎شناسي شخصيت اينياگرام درصدد پاسخ‌گويي به اين پرسش اساسي است كه ويژگي‎هاي روان‌شناسي شخصيتي تيمورتاش چه تأثيري در ‌كنش‌گري‎هاي او در دوران پهلوي اول داشت.  در مقالۀ حاضر گردآوري اطلاعات با روش تاريخي انجام شده و در بسط و تحليل مطالب نيز نويسندگان كوشيده‎اند از روش مطالعات ميان‌رشته‎اي بهره گيرند و تحقيقي با رويكرد تاريخي-روان‌شناسي انجام دهند. براساس يافته‎هاي پژوهش حاضر، شخصيت عبدالحسين تيمورتاش در قالب تيپ هشتم اينياگرام و به‎عنوان رهبري سازنده و قدرت‎طلب صورت‎بندي مي‎شود كه برخي اقدامات و تعارض‎ها در كنش‎هاي او را برپايۀ تيپ‎هاي آرامشي و تنشي و بال‎هاي تيپ هشتم مي‎توان تبيين نمود. بر همين اساس نتايج پژوهش نشان مي‎دهد خصوصيات روان‌شناختي تيمورتاش نقش مهمي در رسيدن او به مقام وزارت دربار، اجرايي شدن بسياري از اصلاحات و تحولات در وزارت خارجه و ‌كنش‌گري‎هاي او در تقابل با نظاميان و گروهي از ديوان‌سالاران داشت و ازجمله بسترهاي سقوط او شد.