كاربست خلاقانه واژگان در زبان عارفان براساس نظريه حوزه‌هاي لانگاكر

هنگام توليد يا فهم عبارت‌هاي زباني، در فرآيندهاي كاملاً پيچيده و ظريف ساخت مفهومي درگير مي‌شويم كه از منابع فراوان و گوناگوني برداشت مي‌كنند. ازجملۀ اين منابع «معاني واژگاني» است. از نخستين ادوار تكوين تصوف اسلامي، خلق معاني بديع و نامتعارف و بازي‌هاي زبان‌شناختي با واژگان در گسترۀ وسيعي از زبان عارفان به چشم مي‌خورد. همجواري بافتيِ معناي متعارف واژه درمقابل معناي خلاقانه و بديع، به چندصدايي معنايي منجر مي‌شود و هدف عارف از اين همجواري، شكستن عرف و عادت‌هاي زباني به عنوان محور جمال‌شناسي در بلاغت صوفيه و در‌نتيجه عادت‌ستيزي در نگريستن به واقعيت‌‌ زباني و فرازباني است. پژوهش حاضر مي‌كوشد با توجه به مباني نظري و روش‌شناختي نظريۀ حوزه‌هاي لانگاكر، سازوكارهاي معناسازي عارفان را از رهگذر «ابهام معنايي واژگاني» بررسي كند. براساس نتايج پژوهش، برخورد خلّاقانۀ عارفان با دو پديدۀ «چندمعنايي» و «هم‌آوا-هم‌نويسگي»، ضمن فراهم آوردن بستر مناسبي براي معني­آفريني و گفتمان‌سازي با تغيير حوزه‌هاي معنايي واژگان در فرآيندي ساخت‌شكن و آشنايي‌زدا به شاعرانگي و ارزش زيبايي‌شناختي زبان عرفان افزوده است.