كاربست اخطار و تذكر در دادرسي؛ مطالعه تطبيقي حقوق ايران و انگلستان

دو راهكار اخطار، ‌‌تذكر و وعظ در دادرسي اسلامي و هشدار در انگلستان داراي شباهت‌هاي اساسي مي‌باشند. از جمله اين شباهت‌ها مي‌توان به خارج نمودن پرونده از مسير رسمي فرآيند عدالت كيفري، ‌‌كاستن هزينه اقتصادي نظام عدالت كيفري، ‌‌جلوگيري از برچسب مجرمانه خوردن، ‌‌اخطار به مرتكب جرم در مورد رفتار گذشته و هشدار به مراقبت از رفتارهاي آينده، ‌‌شرم‌سار نمودن بازپروراننده و ... اشاره كرد. با وجود آثار مثبت وعظ در دادرسي اسلامي كه مبتني بر مصلحت‌انديشي قضايي در حوزه تعزيرات و قاعده التعزير بما يراه الامام مي‌باشد و با وجود امتيازات فراوان هشدار در دادرسي انگلستان، ‌‌مقنن ايراني غفلت كرده و از اين دو استفاده‌اي نبرده است. هرچند در قوانين پراكنده تصويب شده قبل از قانون مجازات اسلامي مصوب سال 1392 و آيين دادرسي كيفري همان سال به موضوع وعظ به عنوان يكي از درجات تعزير اشاره شده، ‌‌اين نهاد در دو قانون فوق فراموش شده و هيچ‌گاه در رويه قضايي ايراني جايگاهي نداشته است. استفاده از اين نهاد در دادرسي ايراني كه با تورم پرونده‌هاي كيفري مواجه است، ‌‌خصوصاً در جرايم كم‌اهميت‌تر مي‌تواند موجب تحقق آثار ذكر شده در فوق و تمركز دستگاه قضايي بر پرونده‌هاي مهم‌تر شود. در مقاله حاضر با جمع‌آوري كتابخانه‌اي اطلاعات به روش توصيفي و تحليلي، ‌‌ابتدا به توصيف وضعيت وعظ و هشدار پرداخته شده و سپس نتيجه‌گيري لازم ارائه شده است.