بررسي رابطه بين فرايندهاي مديريت دانش و عوامل موثر بر توانمندسازي منابع انساني

منابع انساني، ارزشمندترين منابع سازمان محسوب مي شوند كه همچون پايگاهي از دانش طي سال ها، تجارب، روندها، راه حل ها، ابتكارات، و غيره را به صورت دانش پنهان يا ضمني در ذهن خود جمع آوري و حفظ مي نمايند. وقتي اين دانش از حالت ضمني به حالت صريح، و از تصرف افراد خارج و در خدمت سازمان قرار گرفت و مديريت شد، ميتواند مثمر ثمر واقع شده و به تحقق اهداف سازماني كمك كند.اين اتفاق طي فرايند مديريت دانش صورت مي گيرد. فرايند شناسايي، توليد، اشاعه، يكپارچه سازي و كاربرد دانش مناسب در زمان مناسب توسط فرد مناسب در سازمان را مديريت دانش ميگويند. طي اين مقاله سعي شده است ضمن تشريح توانمندسازي منابع انساني و پيامدهاي آن، به تبيين و تعريف مديريت دانش و ارتباط بين مديريت دانش و توانمندسازي منابع انساني پرداخته و تاثيرات فرايندهاي مديريت دانش در توانمندسازي منابع انساني را تبيين نمائيم.هدف آشنايي با فرايندهاي مديريت دانش، تهيه و بكارگيري بسته نرم افزاري مديريت دانش، و به كارگيري آنها در توانمندسازي منابع انساني سازمان، همه و همه از اهداف فرعي اين تحقيق به شمار مي روند. ولي به نظر مي رسد مهمترين هدف به كارگيري مديريت دانش جهت توانمندسازي منابع انساني در گمرك ايران، انطباق سريع با تغييرات محيط پيرامون به منظور توانمندي و ارتقاء كارآيي و بهره وري منابع انساني آن مي باشد. ضرورت تغييرات مستمر دانش وضعيت عدم تعادل جديدي را براي سازمان ها بوجود آورده است. در اين ميان تنها سازمان هايي مي توانند به حيات خود ادامه دهند كه بتوانند با اتكاء به منابع انساني و توانمندسازي آنها توان رقابتي خود را حفظ نمايند و به طور مستمر به خلق دانش هاي نو و كسب مهارت هاي جديد در سازمان بپردازند. از آنجا كه گمرك جمهوري اسلامي ايران يك سازمان دولتي است، داشتن مدل مشخص و مدون توانمندسازي با استفاده از مديريت دانش كمك شاياني به موفقيت اين سازمان خواهد كرد. روش شناسي روش تحقيق مقاله حاضر از نوع روش آميخته يا تركيبي (كمّي و كيفي) مي باشد. در بخش كيفي از روش دلفي استفاده شده است و در بخش كمّي، روش تحقيق پيمايشي مي باشد. در اين تحقيق با توجه به گستره و سطوح مطالعاتي، از ادبيات نظري و تجربي و نيز انواع داده هاي پيمايشي و اطلاعات اسنادي براي پاسخگويي به سوالات اساسي و فرضيه هاي تحقيق بهره گيري شده است كه اين روش ها باتوجه به سازه اصلي، اهداف و پرسش هاي تحقيق به صورت همزمان براي گردآوري اطلاعات استفاده شده است. باتوجه به هدف علمي تحقيق، اين تحقيق را مي توان از نوع تحقيق هاي اكتشافي دانست كه در آن كانون توجه محقق بر يافتن رابطه فرايندهاي مديريت دانش و عوامل موثر بر توانمندسازي منابع انساني و بررسي تاثير مولفهها و فرايندهاي مديريت دانش بر توانمندسازي منابع انساني مي باشد. يافته ها: براساس نتايج به دست آمده مشخص گرديد كه فرايندهاي مديريت دانش بر عوامل موثر بر توانمندسازي منابع انساني تاثير دارند و مهمتر از آن اينكه فرايندهاي مديريت دانش در بين عوامل فردي بيشترين تاثير را بر عامل نگرش و در بين عوامل ميان فردي بيشترين تاثير را بر عامل مشاركت و در بين عوامل سازماني موثر بر توانمندسازي منابع انساني بيشترين تاثير را بر عامل آموزش و در جايگاه بعدي بر عامل سبك رهبري دارند. نتيجه گيري: فرايندهاي مديريت دانش بر عوامل موثر بر توانمندسازي منابع انساني تاثير دارند. بين اشاعه دانش و توليد دانش با نگرش، انگيزش كاركنان و تعهد تاثير مثبت و معنادار وجود دارد. همه فرايندهاي مديريت دانش بر كار تيمي تاثير مثبت و معنادار دارند. كاربرد، اشاعه و توليد دانش بر عامل ارتباطات تاثير مثبت و معنادار دارند. توليد دانش، اشاعه دانش و يكپارچه سازي دانش بر عامل مشاركت تاثير مثبت و معنادار دارد. بين كاربرد دانش، اشاعه دانش بر عامل ساختار سازماني تاثير مثبت و معنادار وجود دارد. كاربرد دانش، اشاعه دانش و يكپارچه سازي دانش بر عامل فرهنگ تاثير مثبت و معنادار دارند. شناسايي دانش و اشاعه دانش بر عامل سبك رهبري تاثير مثبت و معنادار دارند. توليد، اشاعه و كاربرد دانش بر عامل تفويض اختيار تاثير مثبت و معنادار دارند. كاربرد دانش بر عامل آموزش تاثير مثبت و معنادار دارد. بين كاربرد دانش و توليد دانش بر عامل وضوح اهداف تاثير مثبت و معنادار دارد. بين كاربرد دانش و يكپارچه سازي دانش بر عامل غني سازي شغلي تاثير مثبت و معنادار وجود دارد. بين كاربرد دانش و توليد دانش با عامل پاداش تاثير مثبت و معنادار وجود دارد.