از سرشك تا پارگين: اطوار حضور آب در شهر به روايت متون نثر فارسي

از سرشك تا پارگين: اطوار حضور آب در شهر به روايت متون نثر فارسي

آب، به‌ويژه در دياري كم‌آب چون ايران‌زمين، جايگاهي مهم در تكوين و بقا و در صورت و حيات شهرها داشته است؛ اما در شناخت شان آب در شهر ايراني نمي‌توان به همين محدوديت آب‌وهوايي بسنده كرد. آنچه جايگاه آب در شهر ايراني را پديد آورده است مجموعه‌اي از عوامل است در دامنه‌اي از خيال و ذهنيت ايرانيان تا عوامل مادي و جغرافيايي. جايگاه آب در شهر ايراني مجموعه‌اي است از ذهن و عين؛ و لازمه شناخت نسبت ميان آب و شهر ايراني شناخت اين پديده در همه مراتب است، از خيال تا واقعيت. برخي از ويژگيهاي اين مجموعه در مظاهر فرهنگ ايراني به ظهور رسيده است. از جمله اين مظاهر متون فارسي است. در اين مقاله، مراتب گوناگون حضور آب در شهر و نسبت آن دو در متون مهم نثر فارسي سده‌هاي نخست اسلامي معرفي و بررسي مي‌شود.