پل‌بازارهاي تبريز

پل‌بازارهاي تبريز

تبريز به سبب قرار داشتن بر مسير موسوم به جاده ابريشم و راه‌هاي ارتباطي مهم شرقي ـ غربي و شمالي ـ جنوبي كشور، همواره از جايگاهي ويژه برخوردار بوده چندان‌كه در دوره‌‌هاي گوناگون پايتخت حكومت‌هاي ايراني بوده است. مطالعه تاريخ توسعه شهر نشان مي‌دهد كه مهران‌‌رود حد شمالي شهر بوده است تا هنگامي كه با توسعه شهر در دوره آق قويونلوها، سوي ديگر رودخانه نيز جزو شهر مي‌شود. در شهرهاي اسلامي بازار قلب تپنده شهر محسوب مي‌شود. بازار تبريز بزرگ‌ترين بناي مسقف دست‌‌ساز بشر محسوب مي‌شود. قرارگرفتن شهر در محل چهارراه اقتصادي جهان در دوران‌هاي طولاني، رونق و توسعه دايم بازار را سبب شده است. با توسعه بازار و افزايش نياز به فضاهاي بيشتر، به مرور زمان بازار به ساحل ديگر مهران‌رود گسترش يافت. مي‌دانيم كه بازار در غالب شهرهاي ايران به سان مجموعه‌اي درهم‌تنيده و يكپارچه عمل مي‌كرده‌‌است. بدين ترتيب بديهي مي‌نمايد كه در تبريز نيز براي اتصال دو قسمت بازار پل‌هايي روي رودخانه احداث كرده باشند. بررسي چگونگي توسعه شهر به سمت شمال رودخانه، گسترش بازار به آن‌سو، و تمهيداتي كه براي اتصال دو بخش واقع در دو سوي رودخانه انديشيدند ــ كه در نهايت به احداث پل‌بازارها انجاميد ــ و نيز مستندات وجود تنها پل‌بازارهاي تاريخ ايران كه تا اين زمان ناشناخته مانده‌اند، در اين مقاله مورد بررسي قرار گرفته است.