پژوهشي دربارة قيام مردم اصفهان در سال 789 هـ ق

A research on the revolt of Isfahan in 1387

اين نوشتار پژوهشي است دربارۀ زمينه‌هاي اجتماعي قيام مردم اصفهان در جريان حملۀ اميرتيمور به قلمرو آل‌مظفر در سال 789 هـ ق و بازخواني متون وقايع‌نگار دربارۀ اين رويداد. از آنجايي كه مورخان تيموري به عنوان عوامل مشروعيت‌بخش حكومت تنها بر جنبۀ ويژه‌اي از اين رويداد تأكيد كرده‌اند، جنبه‌هاي ديگر رويداد مانند نقش گروه‌هاي اجتماعي، اسباب و زمينه‌هاي اجتماعي شكل‌گيري رويداد، سرنوشت قيام و غيره در گزارش‌هاي موجود تقريباً مسكوت مانده است. چنين مي‌نمايد كه آنچه تاكنون در مورد اين رويداد در ميان نوشته‌هاي پراكندۀ پژوهشگران آمده تا حدودي برآيند عدم به‌كارگيري شيوۀ نقد متون و چيرگي اغراق، تقليل و پيش‌داوري دربارۀ اين رخداد بوده است. اين مقاله درصدد است با بررسي روايات متون تاريخ‌نگاري آن روزگار به برخي جنبه‌هاي اجتماعي و زمينه‌ها، روند و برآيند قيام مردم اصفهان با نيروهاي تيمور بپردازد.

This article is a study of the background of Isfahanʹs revolt, during Teymurʹs invasion of the Mozafarid territory, in 1387, by reviewing the historiographical texts on this event. Considering the fact that Teymurid historians wrote their books for the objective of legitimizing the rulership, they merely emphasized special aspects of the event, leaving out others such as the role of social groups. It seems to be scattered writings of researchers which have brought up the issue of re-examining these texts as well as the lack of critical methods, dominated exaggeration, reduction and prejudice. Certainly the lost aspect of this event could be reconstructed only by applying critical methods and designing questions about the situation of these narrations. Therefore, this article, based on a critical method, endeavors to reconstruct the ultimate events of 1387