بررسي تطبيقي بين اژدهاكشان ايران و هند در اسطوره­ها

Comparative Analysis of Iranian and Indian Dragon- killer Myths

در اساطير اژدهاكش حامي مردم است، با نيرو و كمك ايزد يا ايزدان، به­حمايت از مردمان و براي ايجاد صلح و آرامش به جنگ با اژدها مي­رود. در فرهنگ­هاي مختلف اژدها و اژدهاكشان با نماد­هاي گوناگوني به­كار رفته­اند ولي در بن­مايه و زبان تمامي آن اسطوره­ها يكي هستند و فقط ازلحاظ گفتار است كه در فرهنگ­هاي مختلف از يكديگر متمايز شده­اند. در تحقيق حاضر از بين اسطوره­هاي جهان درباره اژدهاكشي، اسطوره اژدهاكشان ايران و هند انتخاب و از بين آنها به مقايسه بهرام (ورثرغن)، ايزد اژدهاكش ايراني، با ايندراي هندي و فريدون و راما پرداخته شده است. اين مقاله با جمع­آوري اطلاعات از منابع كتابخانه­اي و تحليل اسطوره­ها به­روش ساختارگرايانه با نظر به تفكرات لوي­استروس ـ كه اسطوره را گفتاري درون نظام نمادين زبان مي­داند ـ پيش رفته است. هم­چنين، براساس تفكرات ژرژ دومزيل كه جامعه هند و اروپاييان را يك قوم واحد مي­داند، به بررسي اين سوال پرداخته شده است كه آيا بين اسطوره­هاي ايران و هند تطابقي وجود دارد؟ اگر آري اين تطابق­ها به چه مسيله­اي مربوط مي­شوند؟ بنابراين، مقاله حاضر ساختاري تحليلي ـ تاريخي دارد. با بررسي­هاي انجام­شده، درنهايت اين نتيجه حاصل شد كه تطابقاتي بين اژدهاكشان هند و ايران وجود دارد و اين شباهت­ها و تطابق­ها بنابر نظر استروس نه در اثر ارتباطات بلكه چون اسطوره­ها در انگاره­هاي عام ذهن آدمي وجود دارند و به­دليل اين­كه هنديان و ايرانيان قبل از جدايي هردو از يك قوم هند و اروپايي بوده­اند، بنابراين اسطوره­ اژدهاكشان اين دو قوم بن­مايه­هاي مشتركي دارند و فقط در روايت به­دليل تشكيل سازمان­هاي سياسي، مذهبي، اجتماعي و موقعيت­هاي جغرافيايي مختلف از نشانه­هاي مختلفي استفاده كرده­اند و به­مرور زمان تغيير يافته و از يكديگر متمايز شده­اند.