تقاضاي پول در يك اقتصاد غيرربوي

Money Demand in an Interest Free Economy

نقش‎هاي پول و انواع تقاضاهاي آن به خوبي در اقتصادهاي ربوي شناخته شده است. آن‎چه مورد ترديد باقي مانده، وجود همان نقش‎ها و تقاضاها در اقتصاد بدون ربا به علت عدم تشكيل بازار وام است.در اين مقاله، در ابتدا بازار دارايي‎هاي مالي معرفي و نشان داده شود كه همان اطلاعاتي را كه بازار پول در يك اقتصاد ربوي ارايه مي‎كند، بازار ياد شده در حالت حذف بازار مزبور پديد مي‎آورد. گرچه امكان سفته بازي براي دارايي‎هاي مالي باقي مي‎ماند، اما نشان داده مي‎شود كه اين فعاليت وقتي انجام مي‎گيرد كه شرايط عمومي يا اختصاصي آن در بازارهاي مالي پديدار شود. اگر ضوابط عقود اسلامي براي انجام قراردادهاي مدت دار در بازارهاي مزبور رعايت و سياست‎هاي تثبيت كننده‌ي شرايط اقتصادي از سوي بانك مركزي اتخاذ شود، شرايط مزبور از ميان مي‎رود و زمينه‎ي سفته بازي در بازار دارايي ناپديد مي‎شود. در اين حالت تقاضايي براي سفته بازي پول شكل نمي‎گيرد. با استفاده از اطلاعات همين بازار دارايي و در نبود بازاري براي وام، تلاش مي‎‎شود كه تابع تقاضا براي پول استخراج و برآورد شود. نتايج حاصل از برآورد اين تابع، با استفاده از روش هم‎جمعي حداكثر درست‎نمايي جوهانسن- جوسيليوس نشان مي‎دهد كه يك رابطه‎ي معني دار و با ثبات بين متغيرهاي مستقل و تقاضاي پول وجود دارد. در حقيقت، بين تقاضاي واقعي پول ( ) و توليد واقعي ناخالص داخلي و نرخ تورم يك رابطه‎ي مستقيم و بين تقاضاي واقعي پول و نرخ بازده‎ي نقدي سهام رابطه‎اي معكوس وجود دارد. چگونگي ‎استفاده‌ي مقامات پولي از نتايج به دست آمده براي اتخاذ يك سياست مالي مدبرانه نيز بيان مي‎‎شود. طبقه‌بندي JEL :f10

The objective of this study is to derive a money demand function compatible with the Islamic Economic Rules, i.e., Prohibition of Reba. This rule, evidently eliminates the loan market from the economy.Therefore, we propose that the Islamic financial markets could link the real and nominal sectors of the economy and provide the information needed by both the financial intermediaries and the Central Bank authorities to allocate financial and liquid assets, respectively. Meanwhile, the nature of speculative activities are discussed. and conditions that facilitate harmful speculative activities are identified and the policies that are required to eliminate those conditions are proposed. Based on this financial market model, both demand for and supply of financial resources as well as demand for money balances are derived. This demand for money balance is formulated as a function of rate of return of shares exchanged in the stock market, real GDP, and inflation rate. The estimation result of this function using the cointegrated maximum likelihood Johanson-Josilious method shows that the demand for money is a stable and significant function of the above mentioned variables. Specifically, the logarithm of the money demanded (m1) is a significant and negative function of divident’s rate of return, but positive and significant function of real GDP and inflation rate. JEL Classification: F10