مكان‌يابي محل دفن پسماند شهري با استفاده از مدلAHP_FUZZY در محيط GIS

Site Selection for Solid Waste by GIS & AHP-FUZZY Logic (Case Study: Shiraz City)

سابقه و اهداف: مكان‌يابي جايگاه‌هاي مناسب دفن پسماند از اقدامات مهم در فرآيند مديريت جامع پسماندهاي جامد شهري است. در فرآيند مكان‌يابي مي‌بايست معيارهاي مختلفي مورد ملاحظه قرار ‌گيرند. بنابراين كاربرد روش‌هايي كه قادر به تامين معيارهاي مورد نظر باشند، ضروري است. روش بررسي: اين تحقيق با هدف مكان‌يابي زيست محيطي محل دفن پسماند‌هاي شهر شيراز با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي، منطق فازي و بهره‌گيري از نرم افزارExpert Choice انجام گرفته است. به همين منظور، در مرحله اول، عوامل موثر در مكان يابي محل دفن مواد زايد شناسايي شدند. سپس با رقومي كردن و وزندهي 19 لايه بر اساس استانداردهاي موجود در نهايت نسبت توافق (CR) محاسبه مي‌شود، اگر نسبت توافق كمتر از 1/0 بدست آيد مقايسات زوجي صحيح و وزن‌هاي محاسبه شده قابل استفاده مي‌باشد. يافته ‌ها: در اين پژوهش با استفاده از داده‌هايي چون فاصله از محدوده قانوني شهر، فاصله از جاده، فرودگاه، كاربري اراضي، قابليت اراضي، عوارض مصنوع (روستا، تاسيسات و تجهيزات شهري، معادن، ...)، گسل، روند توسعه فيزيكي شهر شيراز، آب‌هاي سطحي، جهت باد، تراكم جمعيتي، خاكشناسي، هيپستومتريك (طبقات ارتفاعي)، شيب، جهت شيب، پوشش گياهي، تيپ اراضي، زمين شناسي،.... اطلاعات و نقشه‌ها از طريق مدل‌هاي مختلف بر اساس مدل منطقي (AHP-Fuzzy) تلفيق شدند. نتيجه ‌گيري: در نهايت بعد از ژيورفرنس نمودن اين داده‌ها و مدل‌ها با تصاوير ماهوره‌اي در نهايت منطقه‌اي در شعاع 19 كيلومتري شهر شيراز با 272 هكتار مساحت در محدوده شمال كه داراي توان پذيرش پسماند به وزن بيش از هزار تن در هر روز به مدت 15 سال را دارا مي باشد، مكان گزيني گرديد.

Background: Waste is a permanent part of human life. Urban development, increasing use of irresolvable materials and many other achievements of machine life have com to raise one of the main concerns of urban environmental management, that is waste disposal. Waste management in different qualities and quantities is the most important environmental problem. Method: The aim of the current study was to determine the Shiraz environmental landfill waste by using hierarchical analysis, fuzzy logic and Geographic Information Systems (GIS) techniques using Expert Choice software. At First, important factors in site selection for solid waste were identified. Then, nineteen layers were digitized and weighted on the basis of the existing standards. The Last ratio that has to be calculated is CR (Consistency Ratio). Generally, if CR is less than 0.1, the judgments are consistent, so the derived weights can be used. Result: In this study, using data such as the legal limits of the city, distance from roads, land airport, land use, land capability, artifact effects (rural, urban facilities and equipment, mining ,...), fault, the physical development of the city, surface water, wind direction, population density, soil type, Hypsometric (height floor), slope, vegetation coverage, land types, geology,by different models and maps based on fuzzy logic were used to combine these data. Conclusion: After georefrencing the data and models with satellite images a region with 272 hectares in the north of shiraz (19 km away ) with capacity of receiving waste more than 1000 ton per day for 15 yeare, was selected as waste disposal site.